Edukacja i sztuka sposobem budowania więzi z rzeką i jej otoczeniem – dobra praktyka projektu RIWET
„Dolci Acque” to multidyscyplinarny projekt zrealizowany w latach 2022–2023 w Cesenie (Włochy) z inicjatywy stowarzyszenia Alchemico Tre. Łącząc sztukę, edukację i działania obywatelskie, zachęcał mieszkańców, młodzież oraz lokalne organizacje do refleksji nad rolą wody i budowania bardziej zrównoważonych relacji z otaczającym środowiskiem.
Dobra praktyka została zaprezentowana partnerom projektu RIWET podczas międzynarodowego spotkania projektowego w Cesenie.
Projekt, wspierany przez Ministerstwo Kultury Włoch oraz Region Emilia-Romania, nabrał szczególnego znaczenia po tragicznej powodzi, która w maju 2023 roku dotknęła region. W centrum działań znalazła się woda słodka – zasób niezbędny do życia i coraz bardziej zagrożony skutkami zmian klimatu, takimi jak susze, topnienie lodowców czy wysychanie rzek.
Projekt realizowano w trzech etapach
Edukacja (październik 2022 – luty 2023)
Pierwszy etap skierowano do młodzieży. W programie uczestniczyło 105 uczniów szkół średnich z Ceseny, którzy poznawali znaczenie rzeki Savio z perspektywy przyrodniczej, historycznej i społecznej.
Program obejmował:
- wycieczki edukacyjne organizowane przez FAI – Włoski Fundusz Ochrony Środowiska,
- spotkania z ekspertami Muzeum Ekologii poświęcone suszy, zanieczyszczeniom i ekstremalnym zjawiskom pogodowym,
- kreatywny hackathon fotograficzny prowadzony przez fotografkę Chiarę Pavolucci.
Efektem warsztatów była praca „Fino all’ultima goccia” („Do ostatniej kropli”), przedstawiająca wizję przyszłości naznaczonej niedoborem wody, ale jednocześnie niosącej przesłanie nadziei i wspólnego działania.
Dramaturgia i twórcza refleksja (kwiecień – czerwiec 2023)
Druga część projektu obejmowała bezpłatny kurs pisania dramatów dla osób do 30. roku życia prowadzony przez dramaturga Federico Belliniego.
Inspiracją był poemat „E’ viaz” Tonina Guerry. Powstałe podczas warsztatów scenariusze ukazywały podróż jako metaforę przemiany człowieka i środowiska oraz zachęcały do refleksji nad odpowiedzialnością za przyrodę.
Festiwal „O il nuovo viaggio” (16–19 listopada 2023)
Projekt zakończył otwarty festiwal zorganizowany w Palazzo del Ridotto oraz Bibliotece Malatestiańskiej w Cesenie.
W programie znalazły się:
- immersyjna instalacja dźwiękowa „O il nuovo viaggio” w reżyserii Michelego Di Giacomo,
- dwujęzyczne czytania poezji Tonina Guerry,
- pokazy filmu dokumentalnego „Tempo di viaggio” autorstwa Andrieja Tarkowskiego i Tonina Guerry,
- spotkania poświęcone związkom sztuki, poezji i zrównoważonego rozwoju.
„Dolci Acque” pokazuje, że działania artystyczne i edukacyjne mogą skutecznie angażować mieszkańców w ochronę środowiska oraz budować trwałą więź z lokalnym krajobrazem. Warsztaty, spacery, wystawy i wydarzenia kulturalne stworzyły przestrzeń do dialogu oraz aktywnego uczestnictwa społeczności w działaniach na rzecz rzeki i jej otoczenia.
Ważnym elementem projektu była również współpraca pomiędzy gminą Cesena – partnerem projektu RIWET – a Uniwersytetem Bolońskim, umożliwiająca wymianę wiedzy oraz wspólne opracowywanie inicjatyw odpowiadających na potrzeby lokalnej społeczności.
„Dolci Acque” stanowi przykład tego, jak połączenie kultury, edukacji i współpracy międzyinstytucjonalnej może wspierać zrównoważony rozwój oraz wzmacniać zaangażowanie mieszkańców w ochronę zasobów naturalnych.