Jak skuteczniej chronić środowisko i sprawniej reagować na szkody? O tym dyskutowali eksperci podczas spotkania projektu ENLIA

Jak skuteczniej zapobiegać szkodom w środowisku, szybciej je usuwać oraz lepiej koordynować działania instytucji odpowiedzialnych za ochronę przyrody? Odpowiedzi na te pytania poszukiwali uczestnicy spotkania interesariuszy projektu ENLIA, które odbyło się 7 lipca 2026 r. w Urzędzie Marszałkowskim Województwa Kujawsko-Pomorskiego w Toruniu.

W wydarzeniu wzięli udział przedstawiciele Urzędu Marszałkowskiego Województwa Kujawsko-Pomorskiego, Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w Bydgoszczy, Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Toruniu, Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, Uniwersytetu Mikołaja Kopernika oraz Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego. Spotkanie stworzyło przestrzeń do wymiany doświadczeń pomiędzy administracją publiczną, środowiskiem naukowym i instytucjami odpowiedzialnymi za ochronę środowiska.

Projekt ENLIA, realizowany w ramach programu Interreg Europa, koncentruje się na doskonaleniu polityk regionalnych dotyczących odpowiedzialności za szkody w środowisku oraz skuteczniejszym wdrażaniu przepisów Dyrektywy 2004/35/WE w sprawie odpowiedzialności za środowisko. Partnerzy z różnych krajów Europy wspólnie analizują obowiązujące rozwiązania, wymieniają doświadczenia oraz identyfikują dobre praktyki, które mogą zostać wdrożone w poszczególnych regionach.

Podczas spotkania zaprezentowano dotychczasowe rezultaty projektu oraz doświadczenia zdobyte podczas wizyt studyjnych w Hiszpanii i Szwecji. Szczególnym zainteresowaniem cieszyły się rozwiązania dotyczące monitorowania terenów cennych przyrodniczo z wykorzystaniem nowoczesnych technologii, współpracy administracji z przedsiębiorstwami przemysłowymi oraz działań ograniczających ryzyko zanieczyszczeń substancjami PFAS, określanymi mianem „wiecznych chemikaliów”.

Nie zabrakło również przykładów z naszego regionu. Omówiono doświadczenia związane z usuwaniem skutków wycieków ropy naftowej z rurociągu „Przyjaźń” oraz rekultywacją terenów zanieczyszczonych solanką. Zaprezentowane działania pokazały, jak istotna jest sprawna współpraca administracji, służb kontrolnych, ekspertów i przedsiębiorców w skutecznym reagowaniu na zagrożenia dla środowiska.

Jednym z najważniejszych punktów programu była dyskusja poświęcona funkcjonowaniu systemu odpowiedzialności za szkody w środowisku w Polsce. Eksperci zgodnie podkreślali potrzebę usprawnienia obowiązujących procedur, skuteczniejszego egzekwowania zasady „zanieczyszczający płaci” oraz zapewnienia większego wsparcia jednostkom samorządu terytorialnego w zakresie rekultywacji i remediacji terenów zdegradowanych.

Uczestnicy wyznaczyli także kierunki dalszych działań w projekcie ENLIA. Wśród najważniejszych inicjatyw znalazły się przygotowanie praktycznego poradnika dotyczącego zgłaszania szkód w środowisku, skierowanego do jednostek samorządu terytorialnego, przedsiębiorców i mieszkańców.

Rozpoczęto również przygotowania do przyszłorocznej wizyty partnerów projektu w województwie kujawsko-pomorskim. Będzie to okazja do zaprezentowania dobrych praktyk z zakresu ochrony środowiska, rekultywacji terenów zdegradowanych oraz współpracy instytucji odpowiedzialnych za zapobieganie i usuwanie szkód środowiskowych.

Projekt ENLIA pokazuje, że skuteczna ochrona środowiska wymaga nie tylko odpowiednich przepisów, ale przede wszystkim współpracy, wymiany doświadczeń i wspólnego wypracowywania rozwiązań, które będą odpowiadały na współczesne wyzwania związane z ochroną przyrody.