Rowerem pod gwiazdy. Gwiezdne Lądowisko Pięćmorgi w pilotażu DARKERSKY4CE
Wieczorem 14 sierpnia uczestnicy rajdu „Kujawsko-Pomorskie na Rowery” wyruszyli z Grudziądza w wyjątkową podróż – nie tylko przez drogi i leśne ścieżki, ale także w stronę jednego z najcenniejszych zasobów przyrodniczych naszego regionu – naturalnie ciemnego nieba. Celem około 30-kilometrowej trasy było Gwiezdne Lądowisko Pięćmorgi, pilotażowy punkt obserwacji nocnego nieba utworzony w ramach projektu DARKERSKY4CE, realizowanego przez Samorząd Województwa Kujawsko-Pomorskiego w ramach programu Interreg Europa Środkowa.
Rajd był jednym z działań pilotażowych projektu DARKERSKY4CE i okazją do pokazania w praktyce, jak ochronę ciemnego nieba można połączyć z edukacją, turystyką i aktywnym wypoczynkiem.
Trasa rozpoczęła się przy Planetarium i Obserwatorium Astronomicznym w Grudziądzu. Po zmroku rowerzyści ruszyli w kierunku Pięćmorgów. Z każdym kilometrem światła miasta zostawały coraz dalej, a ich miejsce zajmowała nocna cisza Borów Tucholskich. Na miejscu uczestnicy mogli przekonać się, dlaczego właśnie Pięćmorgi wybrano do realizacji pilotażowych działań projektu. Z dala od miejskich świateł można tu doświadczyć zupełnie innego nocnego krajobrazu – dostrzec znacznie więcej gwiazd, a przy sprzyjających warunkach także Drogę Mleczną.
Podczas wydarzenia uczestnicy mogli obserwować nocne niebo z wykorzystaniem lunet i lornetek, a także dowiedzieć się więcej o astroturystyce, ochronie ciemnego nieba i skutkach zanieczyszczenia światłem. To właśnie edukacyjny wymiar wydarzenia był jednym z jego ważnych elementów. Ciemne niebo nie jest wyłącznie ciekawostką dla miłośników astronomii. Jest elementem nocnego krajobrazu i ważnym składnikiem środowiska przyrodniczego. Nadmierne i niewłaściwie kierowane sztuczne światło może zaburzać naturalne rytmy wielu organizmów, w tym owadów, nietoperzy, płazów czy ptaków migrujących nocą.
Bory Tucholskie są jednym z obszarów województwa szczególnie predysponowanych do działań związanych z ochroną ciemnego nieba. Dzięki dużym obszarom leśnym i niewielkiej liczbie źródeł sztucznego światła należą do miejsc w regionie, w których można cieszyć się wyjątkowo dobrymi warunkami do obserwacji nocnego nieba. To z kolei stwarza możliwości rozwoju astroturystyki – turystyki opartej na obserwacji nocnego nieba, astronomii i poznawaniu nocnej przyrody.
Rajd pokazał, że potencjał ciemnego nieba można łączyć z innymi formami aktywnego wypoczynku i budować wokół niego nową ofertę turystyczną regionu. Rower, turystyka przyrodnicza, astronomia i edukacja ekologiczna stworzyły podczas wydarzenia formułę, która może być rozwijana także w przyszłości.
Projekt DARKERSKY4CE koncentruje się na ograniczaniu zanieczyszczenia światłem, ochronie nocnych ekosystemów oraz poszukiwaniu nowych sposobów wykorzystania potencjału ciemnego nieba. W województwie kujawsko-pomorskim działania te prowadzone są m.in. we współpracy z Nadleśnictwem Dąbrowa, Wdeckim Parkiem Krajobrazowym, Uniwersytetem Mikołaja Kopernika oraz Kujawsko-Pomorską Akademią Innowacji.
