CARES – europejska współpraca na rzecz lepszej teleopieki

Jak wykorzystać nowe technologie, aby poprawić dostęp do opieki zdrowotnej dla osób starszych? Odpowiedzi na to pytanie szukali partnerzy międzynarodowego projektu CARES, którzy 7 października 2026 r. spotkali się w Toruniu na konferencji końcowej projektu. Podczas wydarzenia podsumowano ponad trzy lata współpracy, wymiany doświadczeń i działań na rzecz rozwoju teleopieki i telemedycyny w europejskich regionach.

Konferencja końcowa projektu CARES (Teleopieka dla starzejącej się Europy) odbyła się w hotelu Filmar w Toruniu. W spotkaniu uczestniczyli przedstawiciele regionów i instytucji partnerskich z Polski, Francji, Danii, Szwecji, Włoch, Hiszpanii i Chorwacji, a także przedstawiciele Sekretariatu Wspólnego programu Interreg Europe.

Wydarzenie było okazją do podsumowania rezultatów projektu oraz przedstawienia zmian i usprawnień, nad którymi pracowali partnerzy w swoich regionach.

Od wspólnego wyzwania do konkretnych działań

Projekt CARES rozpoczął się w marcu 2023 r. Jego głównym celem była wymiana doświadczeń i dobrych praktyk w zakresie teleopieki, telemedycyny oraz wykorzystania narzędzi cyfrowych w opiece nad osobami starszymi. Współpraca miała pomóc partnerom lepiej odpowiadać na wyzwania związane ze starzeniem się społeczeństwa, rosnącym zapotrzebowaniem na usługi opiekuńcze oraz potrzebą zapewnienia mieszkańcom łatwiejszego dostępu do świadczeń zdrowotnych.

Jak podkreślono podczas konferencji, technologie cyfrowe otwierają nowe możliwości, m.in. w zakresie zdalnego monitorowania stanu zdrowia, konsultacji ze specjalistami i wspierania osób pozostających w swoich domach. Ich skuteczne wykorzystanie wymaga jednak nie tylko odpowiednich rozwiązań technicznych, lecz także przygotowania personelu, dostosowania organizacji usług, uwzględnienia kwestii prawnych i zapewnienia dostępności cyfrowej.

Właśnie dlatego CARES łączył wymianę doświadczeń z pracą nad usprawnieniami w regionalnych i lokalnych instrumentach polityki.

36 dobrych praktyk i wymiana doświadczeń w Europie

W ciągu 3,5 roku współpracy partnerzy zrealizowali osiem wizyt studyjnych, zorganizowali trzy sesje tutoringowe i prowadzili spotkania z lokalnymi interesariuszami. Ważnym elementem projektu była identyfikacja 36 dobrych praktyk z regionów partnerskich.

Przykłady obejmowały szeroki zakres rozwiązań: od teleopieki, zdalnego monitorowania i telekonsultacji, przez cyfrowe narzędzia wspierające diagnostykę i pracę personelu medycznego, po integrację usług, opiekę na obszarach wiejskich i przeciwdziałanie wykluczeniu cyfrowemu.

Wizyty studyjne pozwalały uczestnikom poznać te rozwiązania w praktyce, spotkać osoby odpowiedzialne za ich wdrażanie oraz ocenić, które elementy można wykorzystać we własnych regionach. Sesje tutoringowe umożliwiły natomiast pogłębienie wybranych zagadnień, takich jak prawne aspekty teleopieki i sztucznej inteligencji, e-zdrowie w opiece domowej i na obszarach wiejskich czy kompetencje cyfrowe.

Celem nie było kopiowanie gotowych rozwiązań, lecz poznanie warunków, które pozwalają im skutecznie działać, i dostosowanie zdobytej wiedzy do lokalnych potrzeb.

Współpraca, która przekłada się na zmiany w regionach

Jednym z najważniejszych rezultatów CARES było powiązanie międzynarodowej wymiany doświadczeń z pracą nad instrumentami polityki regionalnej i lokalnej. Partnerzy wykorzystali wiedzę zdobytą podczas projektu do rozwijania własnych strategii, planów działania i rozwiązań wspierających teleopiekę, telemedycynę oraz cyfryzację ochrony zdrowia.

Przykładowo, w Danii wzmocniono znaczenie opieki wspieranej technologiami cyfrowymi w regionalnej strategii cyfryzacji, a w Linköping w Szwecji cyfryzacja została wyodrębniona jako obszar w planie pracy dotyczącym zdrowia i opieki. W Aragonii w Hiszpanii działania koncentrowały się na rozwoju cyfrowego zdrowia, w tym rozwiązań opartych na danych i sztucznej inteligencji. W chorwackim Zagrzebiu uwzględniono telemedycynę i teleopiekę w lokalnym planowaniu polityki zdrowotnej.

Równie istotne były działania w województwie kujawsko-pomorskim. Projekt CARES przyczynił się do prac nad rozwojem Kujawsko-Pomorskiej Teleopieki z komponentem telemedycznym, a także nad rozwojem opieki długoterminowej, obejmującym m.in. internetową platformę szkoleniową dla opiekunów.

Łącznie partnerzy pracowali nad usprawnieniami w siedmiu instrumentach polityki regionalnej i lokalnej oraz jednym planie działania. Przedstawione podczas konferencji doświadczenia pokazały, że współpraca europejska może wspierać konkretne działania dostosowane do potrzeb poszczególnych regionów.

Dostępność usług, innowacje i kompetencje

Program konferencji obejmował również dyskusje poświęcone trzem kluczowym zagadnieniom. Pierwszym było zwiększanie dostępności teleopieki i telemedycyny, szczególnie na obszarach peryferyjnych i słabiej skomunikowanych. Drugim – wykorzystanie innowacyjnych narzędzi cyfrowych w opiece medycznej, diagnostyce i zdalnym monitorowaniu stanu zdrowia osób starszych. Trzecim – rozwój potencjału instytucji oraz kompetencji pracowników ochrony zdrowia.

Ważnym punktem programu była także prezentacja przedstawicieli Sekretariatu Wspólnego Interreg Europe, którzy przybliżyli perspektywę programu i rolę współpracy międzyregionalnej w poprawie polityk publicznych.

Wnioski z projektu wskazują, że skuteczna transformacja cyfrowa ochrony zdrowia wymaga połączenia technologii z odpowiednimi procesami, kompetencjami i współpracą między instytucjami. Istotne jest również to, aby nowe rozwiązania były dostępne dla osób, które najbardziej ich potrzebują.

Rezultaty, które mogą służyć także po zakończeniu projektu

Konferencja w Toruniu podsumowała wspólną drogę ośmiu partnerów z siedmiu krajów – od rozpoznania wspólnych wyzwań, przez wymianę doświadczeń i analizę dobrych praktyk, po działania na rzecz poprawy polityk regionalnych i lokalnych.

CARES pozostawił nie tylko zbiór sprawdzonych rozwiązań i wiedzę zdobytą podczas spotkań. Ważnym rezultatem są również kontakty między instytucjami i specjalistami, które mogą stanowić podstawę dalszej współpracy.

Doświadczenia partnerów potwierdzają, że europejska współpraca ma największą wartość wtedy, gdy zdobyta wiedza jest wykorzystywana w praktyce – z uwzględnieniem potrzeb mieszkańców i specyfiki poszczególnych regionów.

Projekt CARES (Teleopieka dla starzejącej się Europy) jest realizowany w ramach programu Interreg Europe. Województwo Kujawsko-Pomorskie pełni funkcję partnera wiodącego.