O edukacji, która dostrzega człowieka – podsumowanie XVII Ogólnopolskiej Konferencji Szkoleniowej „Pedagogika w stanie podwyższonej wrażliwości wobec różnych kryzysów w edukacji”
Wrażliwość, empatia i odpowiedzialność za drugiego człowieka – te wartości stały się motywem przewodnim XVII Ogólnopolskiej Konferencji Szkoleniowej, która odbyła się 17 października 2026 roku w Młynach Rothera w Bydgoszczy. Wydarzenie, zorganizowane przez Zespół Szkół nr 33 Specjalnych dla Dzieci i Młodzieży Przewlekle Chorej w Bydgoszczy, zgromadziło przedstawicieli środowiska naukowego, oświatowego oraz praktyków na co dzień pracujących z dziećmi i młodzieżą. Uczestnicy wspólnie poszukiwali odpowiedzi na pytanie, jak mądrze i odpowiedzialnie wspierać młodego człowieka w obliczu współczesnych kryzysów.
Konferencję zorganizowano we współpracy z Wydziałem Pedagogiki Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego oraz Kujawsko-Pomorskim Centrum Edukacji Nauczycieli w Bydgoszczy. Honorowy patronat nad wydarzeniem objęli Marszałek Województwa Kujawsko-Pomorskiego oraz Kujawsko-Pomorski Kurator Oświaty. Patronem medialnym była TVP3 Bydgoszcz, a partnerem wydarzenia – Młyny Rothera.
Wśród zaproszonych gości znaleźli się przedstawiciele Kuratorium Oświaty w Bydgoszczy: Ewa Podgórska – Dyrektor Wydziału Edukacji Podstawowej, Ponadpodstawowej i Placówek, wizytatorzy – Monika Daniel, Wiesław Guziński, a także dr Elżbieta Okońska, prof. UKW oraz Roma Gorczyca z Kujawsko-Pomorskiego Centrum Edukacji Nauczycieli. W konferencji uczestniczyli dyrektorzy i nauczyciele szkół szpitalnych, przedstawiciele szkół i placówek oświatowych z województwa kujawsko-pomorskiego, pedagodzy, psycholodzy oraz przedstawiciele środowiska medycznego współpracujący na co dzień z naszą szkołą.
Symbolicznym otwarciem wydarzenia był występ Miłosza Dzieszki z Teatru BAJZEL, który zaprezentował fragment „Małego Księcia”. Historia słonia ukrytego w wężu boa stała się piękną metaforą pedagogicznej uważności – przypomnieniem, że aby naprawdę zrozumieć dziecko, trzeba dostrzec więcej niż to, co widoczne na pierwszy rzut oka.
W części naukowej prof. Małgorzata Przanowska z Uniwersytetu Warszawskiego ukazała kryzys nie tylko jako doświadczenie trudne i destabilizujące, lecz także jako możliwy początek zmiany, rozwoju i odbudowy nadziei. Dr Magdalena Miotk-Mrozowska z Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego przybliżyła różnice między kryzysami rozwojowymi a tymi, które wynikają z nagłych i nieprzewidywalnych wydarzeń. Oba wystąpienia podkreśliły znaczenie troski o dobrostan psychiczny zarówno uczniów, jak i nauczycieli.
Szczególnie poruszającym momentem konferencji była projekcja filmu ukazującego codzienność szkoły szpitalnej – miejsca, w którym nauka toczy się równolegle z leczeniem, a nauczyciel staje się nie tylko przewodnikiem po świecie wiedzy, lecz także źródłem wsparcia, poczucia bezpieczeństwa i nadziei. Głębokie emocje towarzyszyły również minucie ciszy poświęconej pamięci zmarłej w ostatnim tygodniu uczennicy oraz wszystkim uczniom, których pamięć nosimy w naszych sercach i myślach. Ta chwila przypomniała, że za każdą pedagogiczną refleksją kryją się konkretni ludzie, ich historie i doświadczenia.
Ważnym punktem programu była debata poświęcona edukacji dzieci i młodzieży przewlekle chorych, którą poprowadził prof. Roman Leppert. W rozmowie uczestniczyły prof. Małgorzata Przanowska, dr Elżbieta Okońska, Ewa Podgórska – Dyrektor Wydziału Edukacji Podstawowej, Ponadpodstawowej i Placówek Kuratorium Oświaty, Agnieszka Gregrowicz – Zastępca Dyrektora Zespołu Szkół nr 19 w Bydgoszczy oraz Izabela Maciejewska – Dyrektor Zespołu Szkół nr 33 w Bydgoszczy. Dyskutowano o ciągłości kształcenia, indywidualizacji nauczania, współpracy szkoły z rodziną i personelem medycznym, wyzwaniach związanych z ocenianiem uczniów przewlekle chorych, a przede wszystkim o prawie każdego dziecka, niezależnie od stanu zdrowia, do edukacji, rozwoju, samostanowienia i aktywnego uczestnictwa w życiu szkolnym.
Nie zabrakło również refleksji nad rolą sztuki i literatury w edukacji. Justyna Misterkiewicz, nauczycielka języka polskiego w I Liceum Ogólnokształcącym w Nakle nad Notecią oraz opiekunka teatrów BAJZEL i Teatru na Piętrze, w rozmowie prowadzonej przez prof. Romana Lepperta opowiedziała o teatrze jako przestrzeni rozwijania wrażliwości, budowania relacji i wyrażania emocji. Artystycznym dopełnieniem spotkania były występy Zuzanny Piechnik z Teatru na Piętrze oraz Julii Wąs, która wykonała utwór „Ach, Panie, Panowie”.
Dr Małgorzata Swędrowska zwróciła uwagę na niezwykłą moc wspólnego czytania i książek obrazkowych. Zaproponowana przez nią triada „Patrzę – myślę – chcę zrozumieć” stała się kolejnym ważnym przesłaniem konferencji, zachęcającym do uważnego słuchania, rozmowy i odkrywania świata z perspektywy dziecka.
Wyjątkowym elementem wydarzenia była wystawa prac uczniów Zespołu Szkół nr 33 oraz przygotowane przez nich ręcznie malowane kamienie, które uczestnicy otrzymali na pamiątkę. Te drobne, pełne znaczenia upominki przypominały, że nawet w trudnych okolicznościach choroby dzieci i młodzież potrzebują przestrzeni do twórczości, rozwijania talentów i doświadczania własnej sprawczości. Szkoła szpitalna to bowiem nie tylko miejsce nauki, ale także przestrzeń budowania nadziei, odkrywania możliwości i wzmacniania wiary we własne siły.
Organizatorzy skierowali serdeczne podziękowania do patronów, współorganizatorów, partnerów, prelegentów, młodych artystów oraz wszystkich uczestników wydarzenia. Szczególne słowa wdzięczności należą się nauczycielom, wychowawcom i pracownikom Zespołu Szkół nr 33, których zaangażowanie pozwoliło stworzyć przestrzeń pełną inspirujących spotkań, ważnych rozmów i autentycznych emocji. Dokumentację fotograficzną konferencji przygotowała Małgorzata Obarska.
XVII Ogólnopolska Konferencja Szkoleniowa przypomniała, że wrażliwość nie jest przeciwieństwem profesjonalizmu – jest jego nieodłączną częścią. W świecie pełnym wyzwań i kryzysów edukacja potrzebuje nie tylko wiedzy i skutecznych metod, lecz także empatii, obecności i gotowości do dostrzegania drugiego człowieka. Szczególnie wtedy, gdy droga dziecka do wiedzy, rozwoju i samodzielności przebiega w cieniu choroby.
Bo czasem najważniejsze, co możemy dać młodemu człowiekowi, to poczucie, że niezależnie od trudności, których doświadcza, jest dostrzegany, słuchany i ważny.
Opracowanie: Daria Karwowska – nauczycielka Zespołu Szkół nr 33 Specjalnych dla Dzieci i Młodzieży Przewlekle Chorej w Bydgoszczy
