Ciemne niebo jako potencjał turystyczny regionu
Jak wygląda niebo, kiedy nie przesłania go łuna miasta? Odpowiedź można znaleźć w miejscach, gdzie po zmroku wciąż panują cisza i naturalna ciemność. Dla turystów poszukujących odpoczynku blisko przyrody obserwacja gwiazd może stać się jednym z najbardziej pamiętnych doświadczeń podróży. O potencjale takich miejsc w województwie kujawsko-pomorskim będzie mowa podczas spotkania branży turystycznej w Tleniu w dniu 30 września.
Astroturystyka łączy obserwowanie nieba z poznawaniem przyrody, nauki i lokalnego dziedzictwa. Może oznaczać wieczorny pokaz teleskopowy, spacer z mapą gwiazd, nocną wyprawę z przyrodnikiem albo pobyt, podczas którego najważniejszym doświadczeniem jest spokojne patrzenie w niebo. To propozycja nie tylko dla pasjonatów astronomii, lecz także dla rodzin, miłośników przyrody i osób, które chcą na chwilę zwolnić oraz odpocząć od codziennego hałasu i ekranów.
Szczególne miejsce w takiej podróży zajmuje astrofotografia. Fotografowanie Drogi Mlecznej, gwiazdozbiorów czy nocnego krajobrazu zachęca do uważnego odkrywania odwiedzanego miejsca. Warsztaty z astrofotografem mogą stać się początkiem przygody z nocnym niebem również dla osób, które dotąd podziwiały je bez aparatu.
Kujawsko-Pomorskie ma wiele zasobów, które można połączyć w ofertę astroturystyczną. Szlak Kopernikowski prowadzi przez miejsca związane z życiem i działalnością Mikołaja Kopernika, m.in. Toruń, Chełmno, Grudziądz i Brodnicę. Opowieść o astronomie można uzupełnić wizytą w planetarium, obserwatorium lub jednej z regionalnych Astrobaz, a następnie – osobistym doświadczeniem nocnego nieba. W ten sposób historia poznawana w ciągu dnia zyskuje wieczorny ciąg dalszy.
Szczególne miejsce w tych działaniach zajmuje pilotażowy punkt obserwacji nocnego nieba – Gwiezdne Lądowisko Pięćmorgi w Borach Tucholskich. Powstał dzięki współpracy Lasów Państwowych, Wdeckiego Parku Krajobrazowego i Województwa Kujawsko-Pomorskiego, na obszarze o bardzo niskim poziomie zanieczyszczenia światłem. Otwarty horyzont i utwardzona nawierzchnia stwarzają warunki do organizacji obserwacji, warsztatów astrofotograficznych, spotkań edukacyjnych i wydarzeń popularyzujących naukę.
Nadmiar sztucznego światła ogranicza widoczność gwiazd i zakłóca życie nocnych zwierząt. Ochrona ciemności nie oznacza jednak rezygnacji z bezpieczeństwa. Chodzi o rozsądne projektowanie oświetlenia: kierowanie światła tam, gdzie jest potrzebne, dostosowywanie jego natężenia i czasu świecenia do rzeczywistych potrzeb oraz stosowanie rozwiązań, które nie rozświetlają nieba ponad naszymi głowami. Takie podejście może służyć mieszkańcom, przyrodzie, oszczędności energii i turystyce opartej na autentycznych walorach miejsca.
Podczas spotkania w Tleniu uczestnicy poznają również cele projektu DARKERSKY4CE, którego zadaniem jest ograniczanie zanieczyszczenia światłem w Europie Środkowej. Projekt pokazuje, że ochrona nocnego krajobrazu wymaga współpracy samorządów, naukowców, branży turystycznej, zarządców infrastruktury i lokalnych społeczności. Wspólnie mogą oni zadbać o to, by ciemne niebo pozostało częścią przyrodniczego dziedzictwa regionu – i doświadczeniem dostępnym dla kolejnych pokoleń mieszkańców oraz turystów.
