Europejski Dzień Przywracania Czynności Serca

16 października obchodzimy Europejski Dzień Przywracania Czynności Serca. To inicjatywa Europejskiej Rady Resuscytacji (ERC), której celem jest podniesienie świadomości społecznej na temat zasad udzielania pierwszej pomocy oraz nauka prawidłowego wykonywania resuscytacji krążeniowo-oddechowej (RKO) przez osoby będące świadkami.

W sytuacji silnego stresu nawet osoby, które znają zasady pierwszej pomocy, mogą mieć trudności z podjęciem działania. Dlatego tak ważne jest regularne utrwalanie wiedzy i doskonalenie umiejętności, które mogą uratować ludzkie życie.

Jak rozpoznać nagłe zatrzymanie krążenia i jak reagować?

Resuscytację krążeniowo-oddechową należy rozpocząć, gdy poszkodowany jest nieprzytomny i nie oddycha prawidłowo lub wcale. W takiej sytuacji liczy się każda minuta.

1. Zadbaj o bezpieczeństwo – upewnij się, że miejsce zdarzenia nie stwarza zagrożenia dla Ciebie ani poszkodowanego.
2. Sprawdź reakcję i oddech – oceń, czy osoba reaguje na głos i delikatne potrząśnięcie za ramiona. Jeśli jest nieprzytomna, udrożnij drogi oddechowe i sprawdzaj oddech przez 10 sekund. Pojedyncze westchnienia lub nieregularne, oddechy nie są oddechem prawidłowym.
3. Wezwij pomoc – zadzwoń pod numer 112 lub 999 albo poproś konkretną osobę o wezwanie zespołu ratownictwa medycznego i przyniesienie automatycznego defibrylatora zewnętrznego (AED). Współpracuj z dyspozytorem.
4. Rozpocznij uciskanie klatki piersiowej – uciskaj jej środek z częstotliwością 100–120 razy na minutę, na głębokość około 5–6 cm u osoby dorosłej. Po każdym uciśnięciu pozwól klatce piersiowej wrócić do naturalnego położenia.
5. Wykonuj oddechy ratownicze, jeśli potrafisz – standardowo RKO u osoby dorosłej prowadzi się w cyklach 30 uciśnięć i 2 oddechów ratowniczych. Jeśli nie potrafisz lub nie chcesz wykonywać oddechów, prowadź nieprzerwane uciskanie klatki piersiowej.
6. Użyj AED – jak najszybciej po jego dostarczeniu włącz urządzenie, przyklej elektrody zgodnie z instrukcją i wykonuj polecenia głosowe.
7. Kontynuuj działania – nie przerywaj RKO do czasu przejęcia działań przez ratowników, odzyskania przez poszkodowanego oznak życia i prawidłowego oddechu, wyczerpania sił lub pojawienia się zagrożenia. Jeśli to możliwe, zamieniaj się z kimś co 2 minuty, ograniczając przerwy do minimum.

Aktualne wytyczne i praktyczne informacje

Europejska Rada Resuscytacji (ERC) opracowuje oparte na dowodach naukowych wytyczne dotyczące resuscytacji, obejmujące podstawowe i zaawansowane zabiegi resuscytacyjne, a także wspiera edukację w zakresie ratowania życia. W Polsce działania na rzecz upowszechniania wiedzy i podnoszenia standardów resuscytacji prowadzi Polska Rada Resuscytacji (PRC), współpracująca z ERC.

Najnowsze wytyczne ERC opublikowano w 2025 roku. Można się z nimi zapoznać na stronie Polskiej Rady Resuscytacji.

Praktyczne informacje dotyczące udzielania pierwszej pomocy, w tym postępowania w przypadku zatrzymania oddechu, dostępne są również w Poradniku Bezpieczeństwa na stronie gov.pl. Natomiast mapa AED umożliwia wyszukanie defibrylatorów w najbliższej okolicy.

Twoja wiedza może uratować komuś życie!

Według danych Krajowego Centrum Monitorowania Ratownictwa Medycznego we wrześniu 2026 roku dyspozytorzy medyczni przyjęli 3298 zgłoszeń dotyczących nagłego zatrzymania krążenia – to ponad 100 dziennie.

Każde takie zgłoszenie przypomina, jak ważne są szybka reakcja, znajomość zasad pierwszej pomocy i gotowość do niesienia pomocy innym. Nie trzeba być ratownikiem medycznym, by uratować ludzkie życie. Warto regularnie odświeżać swoją wiedzę, wiedzieć, gdzie w najbliższej okolicy znajduje się defibrylator AED i nie pozostawać obojętnym, gdy ktoś potrzebuje pomocy.