Kino plenerowe w toruńskich zabytkach: Grossówna i Wajda
Dwie komedie z udziałem Heleny Grossówny i jedno z najważniejszych dzieł mistrza Andrzeja Wajdy – na miłośników filmu w Toruniu czekają trzy sierpniowe wieczory w kinie plenerowym. Wstęp jest bezpłatny.
Jak informuje Toruńska Agenda Kulturalna repertuar nawiązuje do ustanowionego przez Radę Miasta Torunia Roku Heleny Grossówny, upamiętniającego urodzoną w Toruniu wybitną aktorkę oraz żołnierkę Armii Krajowej. Wszystkie seanse pod gołym niebem odbędą się w scenerii toruńskich zabytków i są bezpłatne. Początek zawsze o godz. 21.
– Program tegorocznego kina plenerowego łączy klasykę polskiej kinematografii z niezwykłą atmosferą historycznych miejsc. Widzowie będą mogli obejrzeć zarówno przedwojenne komedie z udziałem Heleny Grossówny jak i jedno z najważniejszych dzieł polskiego kina powojennego – zapowiada TAK. – Każdy seans odbędzie się w innej, wyjątkowej przestrzeni Torunia, dzięki czemu będzie to nie tylko filmowe, ale również niezwykłe plenerowe doświadczenie.
Już 13 sierpnia (czwartek) w ruinach zamku krzyżackiego widzowie zobaczą komedię Michała Waszyńskiego z 1936 r. „Dodek na froncie”. To pełna humoru opowieść o przygodach Dodka Wędzonki (Adolf Dymsza), który dzięki sprytowi i poczuciu humoru wychodzi cało z wojennych perypetii. Helena Grossówna zagrała rolę pokojówki Zuzi.
14 sierpnia (piątek) w ruinach zamku dybowskiego można będzie obejrzeć „Człowieka z żelaza” – jedno z najważniejszych dzieł Andrzeja Wajdy, nagrodzone Złotą Palmą na festiwalu w Cannes w 1981 r., opowiadające o wydarzeniach Sierpnia 1980 na Wybrzeżu. Obserwujemy je oczami reżimowego dziennikarza Winkla (Marian Opania), mającego przygotować reportaż kompromitujący przywódcę strajku w Stoczni Gdańskiej (w roli Maćka Tomczyka Jerzy Radziwiłowicz). Ostatecznie jednak reporter buntuje się przeciw komunistycznej władzy i staje po stronie robotników.
5 września Opania zostanie uhonorowany Nagrodą Filmową Marszałka Województwa Kujawsko-Pomorskiego im. Poli Negri właśnie za „za ponadczasową kreację aktorską” w „Człowieku z żelaza”.
Czytaj też: Marian Opania laureatem Nagrody Filmowej Marszałka Województwa
Na trzecią sierpniową projekcję kino plenerowe zaprasza 16 sierpnia (niedziela) na dziedziniec Ratusza Staromiejskiego. Na wielkim ekranie pod rozgwieżdżonym niebem publiczność obejrzy „Zapomnianą melodię” – komedię muzyczną z 1938 r. w reżyserii Konrada Toma i Jana Fethkego z Heleną Grossówną w jednej z głównych ról. To z tego filmu pochodzą wielkie przeboje „Ach, jak przyjemnie!” i „Już nie zapomnisz mnie”.
Rada Miasta Torunia ustanowiła 2026 – Rokiem Heleny Grossówny „jako wyraz uznania dla jej dorobku artystycznego i patriotycznej postawy, a także przypomnienia o wartości jej osiągnięć dla rozwoju kultury i filmu polskiego oraz promocji miasta Torunia”. Kariera filmowa Grossówny trwała tylko cztery lata, ale była niezwykle owocna. Torunianka zagrała w 17 produkcjach, u boku takich przedwojennych sław jak Eugeniusz Bodo i Adolf Dymsza. „Piętro wyżej”, „Paweł i Gaweł”, „Zapomniana melodia”, „Serce matki” i „Królowa przedmieścia” – to tylko niektóre tytuły z jej udziałem. W czasie okupacji niemieckiej Grossówna brała czynny udział w ruchu oporu, działała w Armii Krajowej pod pseudonimem „Bystra”. Uczestniczyła w powstaniu warszawskim, dowodząc kobiecym batalionem „Sokół”.
Imię Heleny Grossówny nosi rondo na skrzyżowanie ulic Łokietka, Kościuszki i Chrobrego w Toruniu oraz jeden z tramwajów. Dzięki samorządowi województwa odrestaurowano i przeniesiono dwa lata temu z ul. PCK na Wolę Zamkową zabytkowy dom rodzinny Grossówny. We współpracy z naszym Funduszem Filmowym Kujawy Pomorze w listopadzie ukazała się książka dziennikarza i popularyzatora historii Marka Telera „Helena Grossówna. Optymistką być”. Wcześniej Urząd Marszałkowski wydał komiks „Helena Grossówna. Nigdy nie trać nadziei”.
Dariusz Czołgowski
11 sierpnia 2026