Film

Kadr z filmu „Człowiek z żelaza”, w którym Marian Opania zagrał dziennikarza Winkla
Kadr z filmu „Człowiek z żelaza”, w którym Marian Opania zagrał dziennikarza Winkla

Marian Opania laureatem Nagrody Filmowej Marszałka Województwa

Jeden z najwybitniejszych polskich aktorów otrzyma statuetkę im. Poli Negri 5 września – w ostatnim dniu bydgoskiego festiwalu filmowego Przeźrocza.

Opania zostanie uhonorowany Nagrodą Filmową Marszałka Województwa Kujawsko-Pomorskiego im. Poli Negri „za ponadczasową kreację aktorską” w „Człowieku z żelaza” Andrzeja Wajdy, który zdobył Złotą Palmę na festiwalu w Cannes w 1981 r. Zagrał w nim Winkla – złamanego przez system komunistyczny dziennikarza, mającego przygotować materiał kompromitujący przywódcę strajku w Stoczni Gdańskiej w sierpniu 1980 r. Ostatecznie jednak reporter buntuje się przeciw władzy i staje po stronie robotników.

– Prawie 60. lat temu Marian Opania zagrał w Bydgoszczy harcerza Truchaczka w filmie „Sąsiedzi” Aleksandra Ścibora-Rylskiego. Film jest rekonstrukcją zdarzeń bydgoskiej „krwawej niedzieli” z września 1939 roku, a premiera odbyła się we wrześniu 1969 roku w bydgoskim kinie Pomorzanin. Przez kolejne dekady Marian Opania stał się jednym z najbardziej rozpoznawalnych polskich aktorów filmowych i teatralnych – przypominają organizatorzy Przeźroczy.

Podczas tegorocznej edycji tego festiwalu zaplanowano seans „Człowieka z żelaza” (środa 2 września, kino Orzeł) oraz spotkanie z laureatem Nagrody Filmowej Marszałka (sobota 5 września, Młyny Rothera).

Marian Opania to jedna z najbardziej wyrazistych i wszechstronnych postaci polskiej sceny i ekranu: aktor filmowy, telewizyjny, teatralny, artysta kabaretowy oraz wykonawca piosenki aktorskiej. Urodził się w 1943 r. w Puławach. W 1964 r. skończył Wydział Aktorski Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej w Warszawie. W tym samym roku zagrał tytułową rolę w „Edwardzie II” Christophera Marlowe’a w warszawskim Teatrze Klasycznym.  Przez lata związany był z wieloma scenami stolicy: Teatrem Studio, Teatrem Kwadrat, Teatrem Komedia i Teatrem Ateneum, z którym nadal współpracuje.

W kinie zadebiutował jeszcze jako student w nowelowym filmie Andrzeja Wajdy „Miłość dwudziestolatków” (1962). Przełomem w jego karierze okazał się rok 1970, kiedy otrzymał prestiżową Nagrodę im. Zbyszka Cybulskiego dla najlepszego młodego aktora za kreacje w obrazach „Skok” Kazimierza Kutza oraz „Sąsiedzi” Aleksandra Ścibora-Rylskiego. Obecnie ma na koncie dziesiątki ról w serialach i filmach fabularnych, od dramatycznych po satyryczne (np. „Rozmowy kontrolowane” czy „Piłkarski poker”).  Dla szerokiej publiczności Opania to przede wszystkim lubiany profesor Zybert z popularnego serialu TVP „Na dobre i na złe”.

Aktor z powodzeniem realizował się jako artysta kabaretowy – od końca lat 90. tworzył Kabaret Super Duo w parze z Wiktorem Zborowskim. Wykonywał utwory m.in. Bułata Okudżawy, Włodzimierza Wysockiego czy Jacques’a Brela. W 2015 nagrał płytę z piosenkami Leonarda Cohena i Jaromira Nohavicy.

Był wielokrotnie nagradzany za swoją twórczość artystyczną – został odznaczony m.in. Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski oraz Złotym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”. Jest Honorowym Obywatelem Puław.

Aktorskim fachem para się też młodsze pokolenie Opaniów – syn Bartosz i wnuk Filip.

W tym roku Nagrodę Filmową Marszałka Województwa Kujawsko-Pomorskiego im. Poli Negri odebrali już: Zbigniew Suszyński, Magdalena Czerwińska i Łukasz Simlat.

Pozostali laureaci Nagrody Filmowej Marszałka

Dariusz Czołgowski
Departament Promocji

6 sierpnia 2026