Bo każda zatrzymana kropla wody ma znaczenie

Podczas wizyty w powiecie mogileńskim marszałek Piotr Całbecki odwiedził Kacze Doły w Leśnictwie Szczepanowo. Miejsce to jest uznawane za dobrą praktykę w naszym województwie związaną z działaniami mającymi na celu zatrzymywanie wody w środowisku. Podobne działania mogą być realizowane dzięki wsparciu samorządu województwa. Aktualnie trwa nabór wniosków o środki na małą retencję. W spotkaniu uczestniczyli również przewodnicząca sejmiku województwa Elżbieta Piniewska, radny województwa Wojciech Szczęsny i lokalni samorządowcy.

Kacze Doły to obszar o powierzchni około 14 ha, który dzięki współpracy leśników i kopalni wapienia odzyskał swój dawny, podmokły charakter. Jeszcze kilkadziesiąt lat temu znajdowały się tu tereny bagienne. Jesienią 2023 roku zbiorniki zostały napełnione wodą odprowadzaną z pobliskiej kopalni. W tym celu zbudowano trzykilometrowy rurociąg, otwarty rów oraz stawy magazynujące 215 m³ wody. W efekcie zaczęły odradzać się charakterystyczne dla mokradeł rośliny i zwierzęta, a Kacze Doły stały się także miejscem edukacji przyrodniczej i wypoczynku, przez który przebiega 30 kilometrowy szlak pieszo-rowerowy.

– Zmiany w środowisku naturalnym to zjawiska, które zwykle obserwujemy na przestrzeni dziesięcioleci. Dzisiaj naukowcy wskazują jednak, że procesy, które zachodziły naturalnie przez bardzo długie okresy, obecnie – pod wpływem działalności człowieka – przebiegają znacznie szybciej. Dlatego dziś musimy działać dwutorowo – zarówno zapobiegać dalszym zmianom, jak i radzić sobie ze skutkami tych, których już doświadczamy – podkreślił marszałek Piotr Całbecki. – Jestem przekonany, że nasz projekt spotka się z dużym zainteresowaniem i wspólnie uda nam się lepiej zagospodarować zasoby wodne i poprawić ich stan, bo każda kropla wody zatrzymana w naszym regionie ma ogromne znaczenie.

Zbiorniki mogą powstać w całym regionie ze wsparciem finansowym. Do 15 grudnia trwa, ogłoszony przez nasz urząd marszałkowski nabór wniosków o dofinansowanie przedsięwzięć związanych z małą retencją, realizowany w ramach programu Fundusze Europejskie dla Kujaw i Pomorza 2021–2027. Na ten cel przeznaczono 60 mln złotych, a granty mogą pokryć nawet 100 procent kosztów kwalifikowalnych. Wsparcie obejmuje m.in. budowę i modernizację urządzeń piętrzących wodę, tworzenie zbiorników retencyjnych oraz odtwarzanie terenów podmokłych. O środki mogą ubiegać się m.in. samorządy, osoby fizyczne i organizacje. To szansa na realizację inwestycji, które pomogą zatrzymywać wodę, ograniczać skutki suszy i chronić przyrodę.

Kolejny nabór, tym razem związany z małą retencją, zostanie ogłoszony pod koniec pierwszego kwartału 2027 roku, w ramach którego zostanie rozdzielone 30 mln złotych.  W ramach tej puli środków podmioty będą mogły aplikować w trybie konkursowym na realizację inwestycji przyczyniających się do podniesienia poziomu wód gruntowych i powierzchniowych.

Zachęcamy do przeczytania rozmowy z Jackiem Piskorskim, leśniczym Leśnictwa Szczepanowo w powiecie mogileńskim i pomysłodawcą nawodnienia terenów leśnych wodą z kopalni wapienia.

Woda jest zasobem nieodtwarzalnym

Tekst w liczbach:

• Kacze Doły: obszar 14 ha, 215 m³ wody,  wokół powstał 30 km szlak pieszo-rowerowy
• 60 milionów złotych budżet konkursu retencja i adaptacja do zmian klimatu w regionie, termin naboru do 15.12.2026 r, 100% kosztów kwalifikowalnych, 200 000 euro na jednego grantobiorcę,
• 30 milionów złotych budżet kolejnego konkursu na budowę zbiorników retencyjnych, termin naboru koniec pierwszego kwartału 2027 roku, 95% kosztów kwalifikowalnych.

Beata Krzemińska
rzecznik prasowa Urzędu Marszałkowskiego

27 października 2026 r.