Wywiad tygodnia

Marta Cartabia w Toruniu, 1 czerwca 2026, Colloquium Charitativum i gala Nagrody Mikołaja Kopernika Fides et Ratio, fot. Mikołaj Kuras dla UMWKP
Marta Cartabia w Toruniu, 1 czerwca 2026, Colloquium Charitativum i gala Nagrody Mikołaja Kopernika Fides et Ratio, fot. Mikołaj Kuras dla UMWKP

Nikt z nas nie jest panem historii

Marta Cartabia, wybitna włoska prawniczka, reformatorka prawa i wykładowczyni akademicka, przewodnicząca Europejskiej Komisji na rzecz Demokracji przez Prawo (Komisji Weneckiej), tegoroczna laureatka Nagrody Mikołaja Kopernika Fides et Ratio (odpowiedź na laudację podczas gali wręczenia nagrody)

– Rozpoczęłam moją służbę publiczną na początku nowego wieku, w momencie, gdy wielka sekularyzacja starego kontynentu wychodziła na jaw, także w dość agresywnych formach. (…) Profesor [Joseph] Weiler pisał właśnie swoją książkę, niedawno wznowioną, o Europie chrześcijańskiej, w której piętnował powszechną „chrystofobię” i wrogość wobec każdego zjawiska religijnego, wynikającą z błędnie rozumianej laickości. (…) Bycie katolikiem i publiczne wyznawanie swojej wiary było powodem zakłopotania w tamtym czasie. A Weiler zachęcał nas, byśmy nie wycofywali się w wymiar prywatny, byśmy się nie ukrywali. (…)

[Błędne jest założenie] iż wiara – oraz nauka społeczna Kościoła [katolickiego] – są „podręcznikiem nakazów”, gotowych do zastosowania, i że zadaniem kobiety wierzącej jest w polityce wprowadzanie w życie tych nakazów. Ta perspektywa jest nierealistyczna i niepożądana. Nierealistyczna, ponieważ trzeba liczyć się z faktem, że we współczesnym społeczeństwie jesteśmy mniejszością. I kiedy masz odpowiedzialność publiczną, musisz liczyć się z „granicą tego, co możliwe”. (…) Perspektywa narzucania własnych gotowych rozwiązań, nawet gdyby była możliwa, nie byłaby nawet pożądana, ponieważ nie uwzględniałaby koniecznego „rozróżnienia między wspólnotą kościelną a wspólnotą polityczną” oraz koniecznej „autonomii spraw doczesnych”. (…)

Co pozwala nam zaakceptować niedoskonałe rozwiązanie, kompromis, który, dobrze wiemy, nie odpowiada naszym ideałom? To świadomość, że naszym zadaniem nie jest wypowiedzenie ostatecznego słowa o historii ludzkości, że nikt z nas nie jest panem historii. 

Całość wystąpienia (It.) 
Całość wystąpienia (Pl.)

3 czerwca 2026 r.