Góra św. Wawrzyńca – archeologia, odkrycia, perspektywy
W toruńskim Ratuszu Staromiejskim dziś (5 listopada) rozpoczyna się dwudniowa konferencja naukowa poświęcona trwającym od lat siedemdziesiątych XIX wieku badaniom na Górze św. Wawrzyńska pod Chełmnem. Patronat nad wydarzeniem objął marszałek Piotr Całbecki.
– Wiemy już, że historia tego miejsca jest bogata i pasjonująca. Wieloletnia praca archeologów pozwoliła nam spojrzeć na Ziemię Chełmińską z innej, jeszcze ciekawszej strony. Tę historię planujemy zaprezentować w nowym tworzonym w Kałdusie muzeum. Jestem przekonany, że dzisiejsza konferencja rzuci nowe światło na dotychczasowy dorobek wielu pokoleń naukowców – mówi marszałek Piotr Całbecki.
W konferencji biorą udział naukowcy z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika z prof. dr. hab. Wojciechem Chudziakiem, który od trzech dekad prowadzi badania archeologiczne na Górze św. Wawrzyńca.
Podczas wydarzenia (5 listopada) zostanie otwarta wystawa poświęcona półtorawiecznym badaniom na Górze św. Wawrzyńca i ich znaczeniu dla dziedzictwa kulturowego Polski i Europy.
Pierwsze odkrycie w Kałdusie, odnotowane w lokalnej prasie, pochodzi z 1859 roku. Badacze pojawili się pod Górą św. Wawrzyńca w 1876 roku. Byli to naukowcy z Gdańska – Abraham Lissauer i Otto Helm, którzy razem z landratem chełmińskim i właścicielem gruntów przeprowadzili tu pierwsze oficjalne badania wykopaliskowe cmentarzyska z wczesnego średniowiecza. Przed I wojną światową badania prowadzili tu głównie badacze niemieccy, a w latach 50. XX wieku – archeolodzy z ośrodka łódzkiego. Pod koniec lat 60. i na początku 70. pierwsze systematyczne prace wykopaliskowe poprowadził w tym miejscu prof. Andrzej Kola z ówczesnej Katedry Archeologii UMK.
W 1996 roku badania podjął zespół naukowców z Instytutu Archeologii UMK, który pod kierownictwem prof. dr. hab. Wojciecha Chudziaka z niewielkimi przerwami prowadzi je do dzisiaj. Góra św. Wawrzyńca jest najdłużej i najintensywniej badanym kompleksem stanowisk archeologicznych w naszym województwie.
Samorząd województwa planuje budowę w Kałdusie centrum edukacyjno-archeologicznego.
Beata Krzemińska
rzecznik prasowa Urzędu Marszałkowskiego
5 listopada 2026 r.
