24 czerwca – Światowy Dzień Chorych na Osteoporozę
24 czerwca obchodzimy Światowy Dzień Chorych na Osteoporozę. To okazja do zwrócenia uwagi na potrzeby osób zmagających się z tą przewlekłą chorobą oraz do zwiększenia świadomości na temat jej profilaktyki, diagnostyki i leczenia.
Czym jest osteoporoza?
Osteoporoza to choroba układu kostnego, która prowadzi do stopniowego zmniejszania gęstości mineralnej kości i osłabienia ich struktury. W efekcie kości stają się bardziej kruche i podatne na złamania, nawet podczas codziennych czynności lub niewielkich urazów.
Osteoporoza to cichy złodziej kości, przez lata może przebiegać bezobjawowo, jest to choroba wyniszczająca, która prowadzi do niepełnosprawności, szeregu komplikacji i chorób wtórnych, a także zwiększająca ryzyko złamań, a w konsekwencji śmierci, dlatego wymaga skutecznego leczenia.
Osteoporoza w starzejącym się społeczeństwie – to narastający problem epidemiologiczny.
Opierając się na wskaźnikach epidemiologicznych w Polsce w populacji po 50. roku życia aż 2,3 mln osób choruje na osteoporozę, z czego większą część stanowią kobiety – ok. 1,8 mln. W 2024 roku odnotowano 169 tys. złamań, które najczęściej przypisywane są osteoporozie.
Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) uznała osteoporozę za jedną z głównych chorób cywilizacyjnych. Ostrzega, że jest to coraz poważniejszy problem społeczny i ekonomiczny.
Kto jest narażony na zachorowanie?
Ryzyko wystąpienia osteoporozy wzrasta wraz z wiekiem, jednak choroba może dotknąć osoby
w różnym wieku. Na wystąpienie i rozwój osteoporozy mają wpływ czynniki takie jak:
- dieta uboga w wapń, białko, witaminę D,
- nadmierne stosowanie soli, która przyspiesza utratę wapnia,
- choroby takie jak: cukrzyca, reumatoidalne zapalenie stawów;
- brak aktywności fizycznej, siedzący tryb życia;
- niska masa ciała, notoryczne odchudzanie się,
- niewłaściwa dieta, która skutkuje niedożywieniem,
- przyjmowanie używek – nadużywanie alkoholu, palenie papierosów,
- niektóre uwarunkowania endokrynologiczne: zwiększone wydzielanie przytarczyc, które biorą udział w regulacji metabolizmu wapnia i fosforu,
- przewlekłe przyjmowanie niektórych leków, np. sterydów,
- obciążenie genetyczne (osoby z osteoporozą w rodzinie),
- płeć: kobieta,
- wiek: powyżej 50. roku życia.
Jak można wykryć chorobę?
Aby w porę wykryć chorobę i zapobiegać jej rozwojowi zaleca się wykonanie badania gęstości kości
(tj. DENSYTOMETRIA) po 45. roku życia. Kobiety po menopauzie powinny koniecznie wykonywać to badanie, ponieważ podczas procesu przekwitania dochodzi do odwapnienia kości i jest to naturalny proces. Wczesne wykrycie osteoporozy umożliwia wdrożenie odpowiedniego leczenia i ograniczenie skutków choroby.
Jak dbać o zdrowe kości?
Profilaktyka osteoporozy obejmuje przede wszystkim:
- regularną aktywność fizyczną,
- zbilansowaną dietę bogatą w wapń i białko,
- odpowiedni poziom witaminy D,
- unikanie palenia tytoniu i picia alkoholu,
- wczesne wykrywanie niepokojących zmian – czyli wykonywanie badań profilaktycznych.
Więcej informacji o:
Światowy Dzień Chorych na Osteoporozę przypomina, że odpowiednia profilaktyka, wczesna diagnostyka oraz nowoczesne leczenie mogą znacząco poprawić jakość życia pacjentów. To również okazja do wyrażenia wsparcia osobom żyjącym z chorobą i promowania działań służących ochronie zdrowia kości.
Zadbajmy o mocne kości już dziś,
aby zachować sprawność i samodzielność na długie lata.
Warto poświęcić chwilę na zapoznanie się z materiałami edukacyjnymi dostępnymi na stronie Polskiego Portalu Osteoporozy osteoporoza.pl oraz z ogólnie dostępnym wideo-podręcznikiem „Akademia Osteoporozy” www.youtube.com/@AKADEMIAOSTEOPOROZY, w którym prof. dr hab. med. Edward Czerwiński dzieli się wiedzą i doświadczeniem, jakie zdobył, lecząc pacjentów z osteoporozą przez ponad
30 lat, (streszczenie i spis webinarów).
Znajdą tam Państwo rzetelne informacje i praktyczne wskazówki dotyczące profilaktyki, diagnostyki i leczenia osteoporozy, a także zapobiegania upadkom.
Wartościowe i ciekawe źródło wiedzy o osteoporozie można znaleźć również pod poniższymi linkami:
Opracował:
Departament Zdrowia/ Biuro Profilaktyki i Promocji Zdrowia