Zasmakuj przygody z przyrodą Górznieńsko-Lidzbarskiego Parku Krajobrazowego
Niezwykle urozmaicona i osobliwa rzeźba terenu, rozległe kompleksy leśne, malownicze jeziora i doliny rzeczne, różnorodna szata roślinna i bogata fauna oraz dobrze wkomponowana w krajobraz sieć osadnicza. Tak w skrócie scharakteryzować można środowisko przyrodnicze Górznieńsko-Lidzbarskiego Parku Krajobrazowego.
Park powołany został w 1990 r. na mocy porozumienia pomiędzy Wojewodą Toruńskim i Wojewodą Ciechanowskim, w celu ochrony niepowtarzalnych wartości przyrodniczych, krajobrazowych i kulturowych. Do dziś obszar ten, rozciągający się na pograniczu trzech województw: kujawsko-pomorskiego, warmińsko-mazurskiego i mazowieckiego, zachwyca pięknem lasów, szumem źródlisk, wiekowych dębów i zapachem kwiecistych łąk. Choć w największej części związany z Kujawami i Pomorzem, połączenie z walorami przyrodniczymi Warmii i Mazur oraz Mazowsza stanowi o nieprzeciętnej urodzie i specyfice całego Parku. Górznieńsko-Lidzbarski Park Krajobrazowy to również teren doceniany przez naukowców, których wieloletnie badania przyczyniły się do utworzenia parku, ale i wartościowy pod względem turystyczno-rekreacyjnym, leczniczym i duchowym. Jest także miejscem gdzie od lat najmłodsi i trochę starsi zmieniają się w badaczy zgłębiających tajniki przyrody. Nieprzypadkowo cały obszar Parku włączony został do „Zielonych Płuc Polski” – najczystszej i najbogatszej przyrodniczo części kraju.
Wideo: Krzysztof Pokrętowski – Górznieńsko-Lidzbarski Park Krajobrazowy
Górznieńsko-Lidzbarski Park Krajobrazowy to jeden z najciekawszych krajobrazowo parków w województwie kujawsko-pomorskim. Działalność lodowca przyczyniła się do wykształcenia na tych terenach unikalnego urozmaiconego krajobrazu młodoglacjalnego, charakteryzującego się dużymi przewyższeniami. W północnej części i okolicach Górzna, krajobraz przypomina wręcz tereny podgórskie. Szczególnie atrakcyjnie prezentuje się dolina rzeki Brynicy – głównej rzeki GLPK. Park zajmuje łącznie ponad 27 tys. hektarów powierzchni, z czego aż 70% stanowią lasy. Wśród nich, pomiędzy przeważającymi borami sosnowymi, znajdują się fragmenty rzadkich w tej części Polski liściastych lasów grądowych porastających zbocza jarów oraz nisz źródliskowych, jak i wilgotnych grądów z czosnkiem niedźwiedzim czy ciepłolubnych z udziałem gatunków roślin światłolubnych. Najcenniejsze tereny Parku zostały objęte ochroną rezerwatową w postaci 7 rezerwatów przyrody: „Szumny Zdrój”, „Czarny Bryńsk”, „Mszar Płociczno”, „Jar Brynicy”, „Jar Brynicy II”, „Ostrowy nad Brynicą” oraz „Klonowo”. Na obszarze Parku wyznaczono ponadto dwie formy ochrony Natura 2000 – „Mszar Płociczno” i „Ostoję Lidzbarską”. GLPK to również znakomite siedlisko wielu gatunków zwierząt i raj dla ptaków. Od wczesnej wiosny rozchodzi się „klangor” licznych żurawi, które stały się symbolem Górznieńsko-Lidzbarskiego Parku Krajobrazowego. Bogactwo przyrodnicze GLPK uzupełniają walory historyczno-kulturowe, a wśród nich m.in. zabytkowe kościoły, chłopskie chaty, kuźnie, stajnie, pozostałości po zespołach młyńskich, grodziska średniowieczne.
Górznieńsko-Lidzbarski Park Krajobrazowy to również obszar z dobrze rozwiniętą bazą noclegową i turystyczno-rekreacyjną, przeznaczoną dla każdego kto pragnie odpocząć w pięknych okolicznościach przyrody. Dla aktywnie wypoczywających Park oferuje możliwość skorzystania z przyrodniczych ścieżek dydaktycznych czy wyznaczonych szlaków pieszych i rowerowych. Ścieżki są dostosowane zarówno do zwiedzania indywidualnego, jak i grupowego. To znakomity sposób na poznanie uroków GLPK oraz edukację. W parku funkcjonują ponadto trasy nordic walking, trasy konne, kolej drezynowa, a także ścieżka rowerowa „single track” do szybkich przejazdów na rowerach MTB. Niemałą gratką dla bardziej zaawansowanych miłośników jazdy rowerowej są trasy gravelowe, dedykowane użytkownikom rowerów typu gravel.
W prowadzonym przez Park ośrodku edukacji ekologicznej w Rudzie dzieci i młodzież mogą skorzystać z atrakcyjnych zajęć przyrodniczych. Ciekawą formą aktywności jest geocaching czy też questing, będący rodzajem podchodów z wątkiem edukacyjnym. Zainteresowani mogą wziąć udział w przygotowanej grze terenowej z upominkami pn. „Ekozwiedzanie na Górzna planie”. Gra jest edukacyjną przygodą, a zarazem przewodnikiem po zakątkach miasta Górzna. W wakacje Górznieńsko-Lidzbarski Park Krajobrazowy wraca z X edycją internetowego konkursu przyrodniczego z nagrodami „Zielony detektyw”. W sierpniu natomiast Park zaprasza na kultową już IV edycję „Nocy nietoperzy”. Na uczestników będą czekać fascynujące prelekcje o nietoperzach, skręcanie i rozwieszanie budek lęgowych, nocne nasłuchy detektorowe, a także pokazowe odłowy i obrączkowanie tych tajemniczych ssaków.
Więcej aktualnych informacji:
Górznieńsko-Lidzbarski Park Krajobrazowy w liczbach:
- powierzchnia parku wynosi 27 531,20 ha, z czego 13 926,79 ha leży na terenie województwa kujawsko-pomorskiego;
- na terenie parku utworzono 7 rezerwatów przyrody i 2 obszary Natura 2000;
- lasy stanowią ponad 70% powierzchni parku;
- na terenie parku znajduje się 29 jezior;
- przez park przebiega ponad 250 km szlaków, w tym 14 szlaków rowerowych, 3 szlaki piesze, 4 ścieżki nordic walking oraz 6 ścieżek dydaktycznych;
- na terenie parku stwierdzono ponad 950 gatunków roślin naczyniowych, wiele z nich to gatunki rzadkie i chronione.
Tekst: Tomasz Górny – Górznieńsko-Lidzbarski Park Krajobrazowy