Co jeszcze kryją neolityczne grobowce w Wietrzychowicach

Starsze od egipskich piramid wzniesione 5,5 tysiąca lat temu grobowce megalityczne w Wietrzychowicach (powiat włocławski) znajdą się wkrótce pod skrzydłami samorządu województwa. Powstanie nowej instytucji kultury, która zajmie się opieką nad nimi i promocją tej archeologicznej perły na Kujawach, zapowiada marszałek Piotr Całbecki.

– To położone na skraju naszego województwa miejsce skrywa jeszcze wiele tajemnic i będzie przedmiotem dalszych badań naukowych. Chcemy, by ten ślad osadnictwa stał się rozpoznawalny tak jak Biskupin, nasze najbardziej znane muzeum archeologiczne – deklaruje marszałek Piotr Całbecki.

Wstępne plany zakładają utworzenie jednostki samorządu województwa, kierowanie którą powierzone zostanie prowadzącym na terenie Parku Kulturowego Wietrzychowice badania archeologiczne, i budowę w tym miejscu pawilonu muzealnego. Szczegółową koncepcję i model funkcjonalny nowej jednostki opracują wspólnie z archeologami samorząd województwa i samorząd Izbicy Kujawskiej

W Wietrzychowicach znajduje się pięć grobowców, w położonym nieopodal Gaju jeden. Zostały wzniesione w młodszej epoce kamienia (neolit) przez ludność rolniczą, która zajmowała się m. in. uprawą zbóż, lnu i maku oraz hodowlą zwierząt. Otoczone głazami ziemne konstrukcje mają kształt wydłużonego trapezu (dłuższa podstawa 10 metrów, ramiona ponad 100 metrów). U podstawy grobowca, w jego szerszym miejscu, znajdowały się groby, w których chowano zmarłych.

Badania archeologiczne neolitycznych grobowców prowadzone są od lat trzydziestych XX wieku, zapoczątkowane zostały przez prof. Konrada Jażdżewskiego, ówczesnego pracownika Państwowego Muzeum Archeologicznego w Warszawie. Najnowszymi kieruje dr Piotr Papiernik z Muzeum Archeologicznego i Etnograficznego w Łodzi. Od 2006 roku cmentarzysko jest pod opieką Parku Kulturowego Wietrzychowice.

Grobowce megalityczne w Wietrzychowicach oglądali w 20 lipca marszałek Piotr Całbecki, członek zarządu województwa Marek Wojtkowski, radny województwa Sławomir Kopyść i poseł Krystian Łuczak. O historii tego miejsca opowiedział im dr Piotr Papiernik.

Samorząd województwa prowadzi siedemnaście jednostek kultury, w tym Muzeum Archeologiczne w Biskupinie.

Beata Krzemińska
rzecznik prasowa Urzędu Marszałkowskiego

29 lipca 2026 r.