Rok Ludzi Filmu: Helena Grossówna na Festiwalu Młodej Muzyki w Toruniu

17 września – 8 października 2026 roku odbędzie się VI Festiwal Młodej Muzyki organizowany przez Pomorskie Towarzystwo Muzyczne. Tegoroczna edycja została poświęcona pamięci Heleny Grossówny – jednej z najbardziej znanych przedwojennych aktorek polskiego kina, a zarazem wybitnej tancerki i torunianki. Jej postać stanie się punktem wyjścia do muzycznej podróży przez historię polskiej kultury, filmu i piosenki.

Program festiwalu został podzielony na trzy tematyczne weekendy: „Helena Grossówna w roli głównej”, „Toruńscy Mistrzowie in memoriam” oraz „Pax Thorunensis”. Wydarzenia odbędą się w Toruniu, Chełmnie i Zamku Bierzgłowskim. Publiczność będzie mogła uczestniczyć w koncertach symfonicznych, kameralnych, chóralnych, organowych, elektroakustycznych i carillonowych, a także spotkaniach, wykładach i wydarzeniach edukacyjnych.

Nawiązując do Roku Ludzi Filmu pierwszy festiwalowy weekend, zatytułowany został „Helena Grossówna w roli głównej”. Od 17 do 20 września muzyka, film, taniec i słowo będą przypominać postać artystki, która urodziła się i wychowała w Toruniu, a następnie zrobiła ogólnopolską karierę na scenie i ekranie.

Grossówna należała do grona najpopularniejszych gwiazd polskiego kina okresu międzywojennego. Była nie tylko aktorką, ale również znakomitą tancerką. Jej talent, wdzięk i sceniczna energia sprawiły, że stała się jedną z najbardziej charakterystycznych postaci przedwojennej kultury popularnej.

17 września w Sali Mieszczańskiej Ratusza Staromiejskiego odbędzie się filmowa inauguracja festiwalu. Wystąpi aktorka Magdalena Czerwińska oraz Orkiestra Symfoniczna Filharmonii Zielonogórskiej pod batutą Rafała Kłoczko. Wieczór poprowadzi Gabriela Ułanowska. Program koncertu obejmie najważniejsze piosenki i tematy polskiej muzyki filmowej – od twórczości Henryka Warsa i Jerzego Petersburskiego po muzykę Wojciecha Kilara. Publiczność usłyszy m.in. „Powróćmy jak za dawnych lat”, „Miłość ci wszystko wybaczy”, „Już taki jestem zimny drań”, „Umówiłem się z nią na dziewiątą” czy „Walc Barbary” z filmu „Noce i dnie”. Muzyce towarzyszyć będą fragmenty pamiętników i wspomnień Heleny Grossówny w interpretacji Magdaleny Czerwińskiej. Dzięki temu koncert stanie się nie tylko prezentacją przebojów przedwojennego kina, ale także opowieścią o samej artystce. Warto podkreślić, że Zarówno Magdalena Czerwińska, jak i Rafał Kłoczko swoje pierwsze artystyczne kroki stawiali w Toruniu, rozpoczynając edukację w miejscowej szkole muzycznej. Dziś oboje należą do grona rozpoznawalnych przedstawicieli swojego pokolenia. Magdalena Czerwińska jest laureatką Nagrody Filmowej Marszałka Województwa Kujawsko-Pomorskiego im. Poli Negri.

18 września na Rynku Staromiejskim odbędzie się koncert „Taniec dzwonów” z udziałem mobilnego carillonu „Gdańsk”, który wykona go Magdalena Cynk. Carillon składa się z 48 dzwonów i należy do nielicznych koncertowych instrumentów tego typu w Europie. Program nawiązuje do jednej z najważniejszych pasji Heleny Grossówny – tańca. Obok utworów inspirowanych tańcem, takich jak kujawiaki, mazurki czy „Libertango” Astora Piazzolli, pojawią się również melodie związane z przedwojennym kinem, w tym muzyka z filmu „Zapomniana melodia”, w którym wystąpiła Grossówna.

19 września w Kujawsko-Pomorskim Teatrze Muzycznym zabrzmią największe przeboje dwudziestolecia międzywojennego podczas koncertu „Zapomniana melodia”. Młodzi wokaliści – Maria Cynk-Mikołajewska, Marta Cynk-Mikołajewska, Asia Czajkowska i Jakub Jarema Adamczak – przypomną piosenki Henryka Warsa, Jerzego Petersburskiego i Henryka Golda. Koncert przeniesie publiczność w świat przedwojennego kabaretu i kina. Towarzyszyć mu będzie wykład Marka Telera, historyka i publicysty, autora biografii „Helena Grossówna. Optymistką być”.

20 września pierwszy festiwalowy weekend przeniesie się do Domu Heleny Grossówny. O godz. 15 odbędzie się projekcja filmu „Zapomniana melodia” z 1938 roku w reżyserii Konrada Toma. Obraz należy do najbardziej znanych filmów związanych z Grossówną i pozwoli zobaczyć artystkę w jednej z jej pamiętnych ról. Wieczorem muzyka połączy się z tańcem. Podczas koncertu „Tanecznie i kameralnie” wystąpi Marta Zawadzka oraz Kwartet Smyczkowy Toruńskiej Orkiestry Symfonicznej. W programie znalazły się m.in. utwory Grażyny Bacewicz, Joaquína Turiny i Karola Szymanowskiego, a także „Imaginacje na kwartet smyczkowy” Magdaleny Cynk oraz aranżacje przedwojennych tang, walców i fokstrotów. Choreografia Marty Zawadzkiej poprzez ruch przedstawi kolejne etapy życia i kariery Heleny Grossówny. Taniec, który był jedną z największych pasji artystki, stanie się więc językiem opowieści o niej samej. Finałem dnia będzie potańcówka w stylu lat 20. i 30. w Europejskim Centrum Współpracy Młodzieży. Kapela Podwórkowa „Ferajna Bydgoska” zaprosi publiczność do wspólnej zabawy przy tangach, walcach, fokstrotach, piosenkach i przebojach filmowych z epoki Grossówny.

Podczas kolejnych festiwalowych dni festiwal przypomni dorobek toruńskich kompozytorów Zygmunta Moczyńskiego i Jana Michała Wieczorka, a także zaprezentuje nowe utwory współczesnych twórców, w tym prawykonania. Ważną częścią wydarzenia pozostaną również konkursy, warsztaty, wykłady i spotkania z artystami skierowane do dzieci, młodzieży i dorosłych.

VI Festiwal Młodej Muzyki potrwa od 17 września do 8 października 2026 roku. Szczegółowy program.

Paweł Jankowski
Departament Promocji

16 września 2026