Światowy Dzień Wirusowego Zapalenia Wątroby

28 lipca obchodzony jest Światowy Dzień Wirusowego Zapalenia Wątroby (WZW). Data ta upamiętnia urodziny Barucha Samuela Blumberga – odkrywcy wirusa zapalenia wątroby typu B (HBV) i laureata Nagrody Nobla. Celem obchodów jest zwiększanie świadomości na temat wirusowych zapaleń wątroby oraz promowanie profilaktyki, wczesnej diagnostyki i skutecznego leczenia.

Hasło Światowego Dnia WZW w 2026 roku, ustanowione przez Światową Organizację Zdrowia (WHO), brzmi: „Hepatitis: Let’s break it down” („WZW: rozłóżmy to na czynniki pierwsze”). Kampania zachęca do przełamywania barier w dostępie do diagnostyki i leczenia, przeciwdziałania stygmatyzacji i dezinformacji oraz zapewnienia wszystkim równego dostępu do profilaktyki, badań diagnostycznych i nowoczesnych terapii.

WHO dąży do wyeliminowania wirusowego zapalenia wątroby jako zagrożenia dla zdrowia publicznego do 2030 roku. Osiągnięcie tego celu wymaga zwiększenia liczby szczepień przeciw WZW typu B, poprawy dostępu do badań, profilaktyki i leczenia oraz prowadzenia działań edukacyjnych, które zwiększają świadomość społeczną i ograniczają transmisję zakażeń.

Mimo postępu medycyny wirusowe zapalenia wątroby nadal należą do najpoważniejszych chorób zakaźnych i są jedną z głównych przyczyn zgonów na świecie. Ponad 300 milionów osób żyje z przewlekłym zakażeniem wirusem zapalenia wątroby typu B lub C, a wiele z nich nie jest świadomych swojej choroby. Nieleczone zakażenia mogą prowadzić do marskości wątroby oraz raka wątrobowokomórkowego.

Z danych epidemiologicznych wynika, że w Polsce w pierwszej połowie 2026 roku odnotowano wzrost liczby zachorowań na WZW typu A, B i C w porównaniu
z analogicznym okresem 2025 roku.

WZW typu A (HAV)

• przenosi się drogą pokarmową – przez spożycie skażonej żywności lub wody oraz kontakt z osobą zakażoną,
• występuje na całym świecie, częściej w regionach o niższym poziomie sanitarnym,
• zazwyczaj ma przebieg ostry i w większości przypadków kończy się pełnym wyzdrowieniem,
• można mu skutecznie zapobiegać dzięki szczepieniu ochronnemu oraz przestrzeganiu zasad higieny,
• szczepienie zaleca się szczególnie osobom podróżującym, pracującym w gastronomii oraz przebywającym w trudnych warunkach sanitarnych.

WZW typu B (HBV)

• przenosi się przez kontakt z zakażoną krwią i innymi płynami ustrojowymi oraz z matki na dziecko podczas porodu,
• może powodować ostre i przewlekłe zakażenie prowadzące do marskości wątroby i raka wątrobowokomórkowego,
• dostępna jest bezpieczna i skuteczna szczepionka, stanowiąca najskuteczniejszą metodę zapobiegania zakażeniu,
• w Polsce szczepienie przeciw WZW typu B jest obowiązkowe dla niemowląt począwszy od 1994 roku,
• przewlekłe zakażenie można skutecznie kontrolować za pomocą leków przeciwwirusowych.

WZW typu C (HCV)

• przenosi się głównie przez kontakt z zakażoną krwią,
• często przez wiele lat nie daje żadnych objawów,
• nie istnieje szczepionka chroniąca przed zakażeniem HCV,
• nowoczesne leczenie pozwala wyleczyć ponad 98% osób zakażonych, szczególnie gdy choroba zostanie wcześnie rozpoznana.

WZW typu D (HDV)

• występuje wyłącznie u osób zakażonych wirusem HBV,
• zwiększa ryzyko ciężkiego uszkodzenia wątroby oraz rozwoju raka wątroby,
• przed zakażeniem chroni szczepienie przeciw WZW typu B,
• dostępne są nowe metody leczenia, które poprawiają wyniki terapii i rokowanie pacjentów.

WZW typu E (HEV)

• przenosi się przede wszystkim drogą pokarmową przez skażoną wodę i żywność,
• najczęściej występuje w regionach o niskim poziomie higieny i warunków sanitarnych, przede wszystkim w Azji Południowej, Azji Wschodniej (głównie w Chinach) oraz w Afryce Subsaharyjskiej i Północnej,
• u większości osób przebiega łagodnie, jednak może być niebezpieczne dla kobiet w ciąży oraz osób z obniżoną odpornością.

Światowy Dzień WZW przypomina, że wirusowemu zapaleniu wątroby można skutecznie zapobiegać. Szczepienia ochronne, przestrzeganie zasad higieny, wykonywanie badań diagnostycznych oraz wczesne wykrywanie i leczenie zakażeń pozwalają ograniczyć liczbę nowych zachorowań oraz chronić przed ciężkimi powikłaniami choroby.

Jak dbać o zdrowie swojej wątroby? Zachęcamy do zapoznania się z materiałem dostępnym TUTAJ.

Więcej informacji na temat wirusowych zapaleń wątroby można znaleźć na stronie internetowej Pan Wątroba oraz na kanale YouTube projektu.