Fundusz Filmowy Kujawy Pomorze z nową produkcją o Jacku Yerce

Fundusz Filmowy Kujawy Pomorze jest mecenasem powstającego filmu dokumentalnego „Być jak Yerka”. Podczas konferencji prasowej, w której uczestniczyli wicemarszałek Zbigniew Ostrowski, twórcy filmu Ryszard i Magdalena Kruk oraz sam bohater dokumentu, poznaliśmy szczegóły tej produkcji.

Film dokumentalny „Być jak Yerka” będzie wyjątkową podróżą do świata wyobraźni jednego z najbardziej rozpoznawalnych polskich surrealistów – toruńskiego malarza Jacka Yerki, którego obrazy łączą codzienność z baśnią, świat wspomnień z uniwersalnymi symbolami. Produkcja połączy obserwację procesu twórczego artysty z filmową opowieścią o pamięci, dzieciństwie i inspiracjach zakorzenionych w województwie kujawsko-pomorskim. Za scenariusz, reżyserię i produkcję odpowiada toruński filmowiec Ryszard Kruk, od lat związany zawodowo z regionem. Fundacja Biały Kruk realizująca projekt ma swoją siedzibę w Toruniu.

– Z panem Jackiem Yerką spotkaliśmy się na wernisażu rok temu. Zaproponowałem zrobienie filmu i mistrzowi spodobał się pomysł, że nie będzie to zwykła biografia, tylko zanurzymy się w jego twórczość. Stąd tytuł „Być jak Yerka” nawiązujący do znanego filmu. Wyjdziemy trochę w głowę artysty i zobaczymy proces twórczy. Chcemy uruchomić poprzez animację obrazy i razem z autorem wejdziemy do nich. To będzie połączone oczywiście z inspiracjami, czyli z licznymi lokacjami w Toruniu, bo tu się wychował i studiował, co widać w jego obrazach. Wejdziemy w jego życie poprzez jego sztukę – mówi reżyser filmu Ryszard Kruk.

Film powstaje we współpracy i koprodukcji z Wytwórnią Filmów Fabularnych we Wrocławiu, gdzie powstanie część zdjęć i animacje obrazów. Efekt prac poznamy w maju 2027 roku. Film powstaje dzięki mecenatowi Funduszu Filmowego Kujawy Pomorze.

– Cenię w twórczości Ryszarda Kruka to, że w swoich filmach dokumentalnych odnosi się do bardzo ważnych zjawisk, wydarzeń i ludzi z naszego regionu. Przypomnę jego film o Republice czy Zbigniewie Jaskulskim z Czarnego Błota. Jacek Yerka jest osobą niezwykle rozpoznawalną. W ubiegłym roku byliśmy współorganizatorami pięknej wystawy organizowanej w Od Nowie w ramach obchodów święta UMK. Mamy nadzieję, że ten film będzie jakby dopełnieniem tej promocji twórczości pana Jacka Yerki. Ten film wspomaga Fundusz filmowy Kujawy Pomorze. Wydaje mi się, że uczestniczymy w tworzeniu rzeczy wybitnych. Filmy, które powstają z jego udziałem, przebijają się na ekrany imprez festiwalowych, zdobywają nagrody. To jest bardzo ciekawa konstrukcja, bo Fundusz ma odniesienia w rozwoju gospodarczym regionu. Wszyscy ci, którzy korzystają z funduszu filmowego, muszą te korzyści z funduszy osadzić w promocji gospodarki województwa kujawsko-pomorskiego. To świetnie działa – mówi wicemarszałek Zbigniew Ostrowski.

Autorzy filmu nie zamierzają tworzyć klasycznej biografii. Zamiast chronologicznej historii życia widz otrzyma możliwość wejścia do niezwykłego, pełnego symboli i wspomnień świata Yerki. Motywem przewodnim dokumentu będzie obserwacja artysty podczas pracy nad nowym obrazem, którego temat zaproponują realizatorzy filmu. Kamera będzie towarzyszyć malarzowi zarówno w jego pracowni położonej w Borach Tucholskich otoczonej lasami i starymi budynkami, które od lat inspirują jego sztukę, jak i w przestrzeniach, które od lat inspirują jego twórczość.

– Poznanie reżysera Ryszarda Kruka zmieniło moje życie, można powiedzieć, bo teraz wszystko kręci wokół tego filmu. Jak chciałbym być pokazany? Mam różne fajne pomysły, ale chciałbym, żeby ktoś z zewnątrz to zdecydował. Czuję się trochę jakby w innej rzeczywistości. Jestem trochę człowiekiem zamkniętym, więc bardzo otwierać się nie będę, ale filmowcy wymuszą pewnie na mnie jakieś wyznania czy refleksje na temat mojego życia. Zaprosiłem ekipę do swojej pracowni. Króliki się zgodziły, bo dzielę ją z nimi. Chyba już się pogodziły z tym, że będą z brzegu i nie będą głównymi bohaterami – mówi Jacek Yerka.

Istotną rolę w filmie odegra Toruń – rodzinne miasto artysty. W dokumencie pojawią się charakterystyczne miejsca związane z dzieciństwem malarza: Bydgoskie Przedmieście, toruńskie Stare Miasto, pruskie mury oraz nadwiślańskie nabrzeża. Kolejnym miastem, w którym planowane są zdjęcia jest Grudziądz z niesamowita panoramą i starówką. To właśnie te przestrzenie, obecne w obrazach Yerki niczym fragmenty pamięci, mają stworzyć emocjonalne tło dla opowieści o narodzinach wyobraźni. Produkcja ma także silny związek z województwem kujawsko-pomorskim. Większość zdjęć zostanie zrealizowana w regionie, głównie w Toruniu oraz Borach Tucholskich.

Twórcy zapowiadają również wyjątkową formę wizualną filmu. Dokument połączy klasyczne zdjęcia obserwacyjne z inscenizacjami oraz sekwencjami studyjnymi, dzięki czemu widz będzie mógł symbolicznie „wejść” do surrealistycznych obrazów artysty. Ważnym elementem narracji staną się autorskie teksty Yerki – pełne snów, wspomnień i anegdot – które wraz z muzyką i dźwiękami otoczenia stworzą sugestywny klimat filmu.

„Być jak Yerka” ma być nie tylko portretem wybitnego malarza, ale również refleksją nad naturą procesu twórczego. Film pokaże, jak z codziennych doświadczeń, lokalnych krajobrazów i wspomnień powstaje sztuka o uniwersalnym charakterze, rozpoznawalna na całym świecie.

Film zainteresować ma zarówno środowiska artystyczne, jak i publiczność festiwalową w Polsce i za granicą. Dokument kierowany jest do miłośników sztuki, kina artystycznego i kultury wysokiej. Dzięki eksperymentalnej formie oraz walorom edukacyjnym produkcja ma szansę trafić nie tylko do telewizji i na festiwale filmowe, ale również do muzeów i instytucji kultury.

Film powstanie we współpracy z Funduszem Filmowym Kujawy Pomorze oraz przy wsparciu funduszy europejskich, w ramach projektu unijnego promującego lokalne mikro-, małe i średnie przedsiębiorstwa (MŚP), ze szczególnym uwzględnieniem branży kreatywnej, poprzez lokowanie produktów i usług w filmie.

Departament Promocji
Paweł Jankowski

5 maja 2026