Kujawsko-pomorskie zabytki. Rozliczenia i ciąg dalszy prelekcji w grudniu

Do 14 listopada 2025 roku nasi beneficjenci zobowiązani byli do złożenia wniosków o płatność dotacji w ramach Projektu „Wsparcie opieki nad zabytkami Województwa Kujawsko-Pomorskiego w 2025 roku”.

Tym czasem kolejni partnerzy projektu przeprowadzą prelekcje na temat zabytków i wykonanych prac. Grudniowy harmonogram prelekcji przedstawia się następująco:

4 grudnia 2025 r. o godz. 18:00 w kościele w. św. Marcina i Mikołaja w Bydgoszczy, nazwa zadania: „Konserwacja ołtarza bocznego p.w. św. Barbary w Katedrze Bydgoskiej – końcowy etap prac”.
4 grudnia 2025 r. o godz. 15:00 w kościele p.w. św. Katarzyny w Dobrzyniu n/Drwęcą, nazwa zadania: „Prace badawcze i konserwatorskie przy gotyckim krucyfiksie z kościoła p.w. św. Katarzyny Aleksandryjskiej w Dobrzyniu nad Drwęcą – I etap”.
7 grudnia 2025 r. o godz. 10:15 w kościele p.w. św. Andrzeja Apostoła w Brudzawach, nazwa zadania: „Konserwacja feretronu Matki Boskiej Skępskiej z kościoła w Brudzawach. Etap I Figura Matki Boskiej”.
7 grudnia 2025 r. o godz. 9:00 w kościele p.w. Przemienienia Pańskiego w Wieńcu, nazwa zadania: „Konserwacja i restauracja rzeźby: święty Biskup z nawy głównej kościoła p.w. Przemienienia Pańskiego w Wieńcu”.
7 grudnia 2025 r. o godz. 11:00 w Klasztorze Karmelitów Bosych w Zamartem, nazwa zadania: „Konserwacja i restauracja obrazu św. Bonawentury z XVIII w. z kościoła p.w. Narodzenia NMP w Zamartem, etap I”.
10 grudnia 2025 r. o godz. 18:00 w kościele p.w. śś. Apostołów Szymona i Judy Tadeusza w Wąbrzeźnie, nazwa zadania: „Spięcie i odrestaurowanie budynku kościoła p.w. śś. Apostołów Szymona i Judy Tadeusza w Wąbrzeźnie – etap I”.
14 grudnia 2025 r. o godz. 14:00 w kościele p.w. św. Mikołaja Biskupa w Chełmży, nazwa zadania: „Konserwacja ołtarza głównego z Konkatedry p.w. Świętej Trójcy w Chełmży”.
14 grudnia 2025 r. o godz. 11:30 w kościele p.w. św. Mikołaja w Radominie, nazwa zadania: „Prace konserwatorsko-restauratorskie przy ambonie z kościoła p.w. św. Mikołaja w Radominie”.
14 grudnia 2025 r. o godz. 13:00 w kościele p.w. Trójcy Świętej w Pruszczu, nazwa zadania: „Remont konserwatorski neorenesansowego zabytkowego kościoła filialnego w Wałdowiew. Podwyższenia Krzyża Świętego i św. Andrzeja Boboli – elementy granitowe”.
15 grudnia 2025 r. o godz. 11:00, w kościele p.w. Wniebowzięcia NMP w Chełmnie, nazwa zadania: „Chełmno, kościół p.w. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny w Chełmnie: prace konserwatorskie ołtarza p.w. św. Teresy (XVII w.)”.
20 grudnia 2025 r. o godz. 16:30 w kościele p.w. św. Józefa w Zakrzewie, nazwa zadania: „Konserwacja ołtarza Poczęcia NMP z połowy XVIII w. z kościoła p.w. św. Józefa w Zakrzewie – etap II”.
20 grudnia 2025 r. o godz. 11:00 w kościele p.w. Świętej Trójcy w Dąbiu Kujawskim, nazwa zadania: „Barokowy ołtarz główny z kościoła p.w. Świętej Trójcy w Dąbiu Kujawskim – etap II”.
21 grudnia 2025 r. o godz. 17:30 w Klasztorze OO. Bernardynów w Skępem, nazwa zadania: „Skępe, zespół klasztorny Ojców Bernardynów (XVI w.), prace konserwatorskie i restauratorskie wybranych elementów prospektu organowego – etap I”.
21 grudnia 2025 r. o godz. 12:00 w kościele p.w. św. Jadwigi Śląskiej w Nieszawie, nazwa zadania: „Konserwacja ołtarza bocznego p.w. Przemienienia Pańskiego z kościoła filialnego p.w. śś. Stanisława Bpa i Marii Magdaleny w Przypuście”

Celem głównym Projektu jest zwiększenie wykorzystania potencjału zabytkowych obiektów sakralnych województwa kujawsko-pomorskiego na rzecz rozwoju gospodarczego i społecznego. Cel ten realizowany jest poprzez szereg działań konserwatorskich i edukacyjnych, obejmujących:

Poprawę stanu technicznego elementów konstrukcyjnych nieruchomych obiektów zabytkowych. Projekt obejmuje kilkadziesiąt zabytkowych budynków, z których wiele boryka się z problemem zawilgocenia wynikającym m.in. z nieszczelnych dachów, uszkodzonych elewacji czy braku izolacji przeciwwilgociowej.
Renowację wnętrz zabytkowych obiektów. W szczególności dotyczy to interwencji w zakresie ratowania niszczejących polichromii ściennych, wymagających specjalistycznych prac konserwatorskich.
Konserwację zabytków ruchomych oraz wyposażenia obiektów sakralnych. Działania te obejmują renowację elementów zniszczonych przez czas i czynniki środowiskowe (zwłaszcza wilgoć), takich jak obrazy, rzeźby, ołtarze i inne elementy wystroju.
Przywracanie pierwotnych walorów estetycznych obiektów. Wykorzystując nowoczesne metody i środki konserwatorskie, działania te mają na celu odtworzenie oryginalnego wyglądu zabytków, bez zatarcia ich historycznego i artystycznego charakteru.
Zwiększenie dostępu do wiedzy o zasobach materialnych kościołów. Projekt zakłada organizację prelekcji dla lokalnej społeczności, mających na celu popularyzację wiedzy o dziedzictwie kulturowym i sakralnym regionu.

Ołtarz boczny św. Barbary z Katedry Bydgoskiej pochodzi z XVIII w. Retabulum ujęte jest parą kolumn kompozytowych i wnękami, przed którymi ustawiono rzeźby. Rzeźby to pełne postacie kobiece w szatach zakonnych, malowane na biało. Pośrodku prostokątna rama, w której znajduje się obraz świętej Barbary.

Pełnoplastyczna, drewniana polichromowana rzeźba Chrystusa Ukrzyżowanego umieszczona jest w centralnej części barokowej nastawy ołtarzowej w kościele w Dobrzyniu n/Drwęcą. Krucyfiks, datowany jest na pierwszą ćwierć XV wieku, charakteryzuje się wysokiej klasy sposobem rzeźbienia, którego odbiór plastyczny obecnie zaburzony jest przez późniejsze przemalowania. Wszystkie szczegóły rzeźbiarskie wykonane zostały ze starannością i dobrą znajomością anatomii. Rzeźba przedstawia naturalistyczna postać Chrystusa wiszącą na krzyżu.

Feretron z XIX w. z kościoła w Brudzawach jest polichromowany, pozłacany i posrebrzany. Feretron zbudowany jest z sarkofagowej podstawy, na której umieszczono rzeźbę. Z boku osadzone kolumienki dźwigające baldachim z ornamentalną konsolą. Na konsoli Krzyż łaciński z trójlistnie zakończonymi ramionami. Sylwetka Marii została nakryta szczelnie trapezowym płaszczem.

Rzeźba Święty Biskup – XVIII w., z kościoła w Wieńcu to barokowa rzeźba ze ściany zachodniej nawy głównej, umieszczona na cokole. Drewno rzeźbione, polichromowane. Rzeźba została w całości przemalowana.

Na wystrój i wyposażenie Klasztoru w Zamartem składają się w przeważającej większości obiekty z okresu baroku i rokoka, pochodzące z drugiej połowy XVIII wieku. Charakteryzuje je duża spójność oraz wysoka jakość artystyczna. Ołtarze, ambona, ławy, konfesjonały czy paramenty liturgiczne prezentują wysoki kunszt, snycerski, złotniczy i wartości artystyczne.

Kościół w Wąbrzeźnie zbudowany został w stylu gotyckim, murowany jest z cegły i kamienia, wzniesiony został w XIV wieku; odbudowany na początku XVIII wieku. Obecny wygląd kościoła pochodzi z okresu gruntowej przebudowy w latach 1901-1902, kiedy to do pierwotnej bryły świątyni dodano nawy boczne, transept i nadbudowano wieżę. Z gotyckiego jednonawowego kościoła zachowało się trójbocznie zamknięte prezbiterium, zakrystia, ściany nawy głównej oraz dolna kondygnacja wieży.

Ołtarz główny znajdujący się w prezbiterium Katedry w Chełmży to dzieło wczesnego baroku, powstałe w połowie XVII wieku. Wzniesiony przy ścianie wschodniej prezbiterium Katedry w Chełmży ołtarz główny to ostatni z serii ołtarzy znajdujących się niegdyś w prezbiterium tejże świątyni.

Kościół w Radominie wzniesiony został w XIV w. – jest on cennym przykładem kościoła o kamiennych elewacjach, z ceglanym szczytem elewacji wschodniej. Ambona pochodzi z połowy XVIII wieku i posiada bogaty rokokowy ornament.

Kościół w Wałdowie pierwotnie ewangelicki, został wybudowany na przełomie XIX i XX w., W stylu neorenesansowym, założony na rzucie prostokąta, z dobudowaną wieżą skrzydłem z emporą i zakrystią.

Ołtarz barokowy z Chełmna pochodzi z końca XVII wieku. Ołtarz jest drewniany, polichromowany przyścienny, architektoniczny. Mensa murowana, z ozdobnym, drewnianym antependium. Na blacie mensy wznosi się predella z owalną powierzchnią pośrodku, otoczoną rzeźbioną ramą. Predella po bokach ujęta jest cokołami. Nastawa jednokondygnacyjna, od góry zamknięta gzymsem, wspierającym się na kolumnach, o kręconych trzonach ozdobionych wicią akantu, zakończonych stylizowanymi korynckimi kapitelami, opartych na cokołach predelli. Pomiędzy kolumnami, w centralnej części retabulum, w głębokiej, półkoliście zamkniętej ramie, umieszczony jest obraz przedstawiający „Św. Teresę od Dzieciątka Jezus”. Nad obrazem znajdują się rzeźby dwóch adorujących aniołów.

Barokowy ołtarz boczny pod wezwaniem Poczęcia NMP z kościoła w Zakrzewie pochodzi z XVIII wieku, jest trzykondygnacyjny, z mensą, retabulum i zwieńczeniem z dwoma obrazami olejnymi na podłożu płóciennym, w złoconych ramach, czterema figurami putt ze skrzydełkami, dwiema kolumnami z dekoracyjnym zwieńczeniem. Ołtarz to część jednolitego pod względem stylistycznym wyposażenia drewnianego kościoła.

Ołtarz główny z kościoła w Dąbiu Kujawskim – architektoniczny, jednokondygnacyjny ze zwieńczeniem po bokach ujęty bramkami. Mensa skrzyniowa. Retabulum ujęte parami kulisowo ustawionych kolumn kompozytowych wspartych na cokołach.

Klasztor OO. Bernardynów w Skępem jest jednym z najstarszych pielgrzymkowych sanktuariów maryjnych w Polsce. Jego historia sięga XIV w.

Prospekt organowy jednosekcyjny, rozbudowany jest na szerokość empory organowej. Na wysokim cokole zwieńczonym gzymsem i zdobionym płycinami z ornamentem rokokowym znajduje się szafa organowa z trzema kolumnami piszczałek nadających układ całej kompozycji.

Ołtarz boczny pochodzący z kościoła filialnego p.w. śś. Stanisława Bpa i Marii Magdaleny w Przypuście. Ustawiony jest od północnej strony nawy. Obiekt wykonano w stylu rokokowo-klasycystycznym. Datowany na przełom XVIII/XIX w. Ołtarz jest przyścienny, narożnikowy, wklęsły o wymiarach 550 x 225 cm. Nastawa stanowi jednokondygnacyjną kompozycję architektoniczno-rzeźbiarską ustawioną na osobnej podbudowie. Mensa ma kształt sarkofagu, którą zdobią płyciny ze złotymi guzami. W centrum kompozycji znajduje się hieratyczna postać siedzącej Matki Boskiej z wyciągniętymi ku górze ramionami, wbitym mieczem w piersi oraz z bezwładnym, sztywno ułożonym ciałem Jezusa, leżącym na jej kolanach.