Nagroda Mikołaja Kopernika Fides et Ratio dla konstytucjonalistki o międzynarodowej renomie
Wybitna włoska prawniczka, reformatorka prawa i wykładowczyni akademicka, a w obecnej kadencji także przewodnicząca Europejskiej Komisji na rzecz Demokracji przez Prawo (Komisji Weneckiej) Marta Cartabia jest trzecią w historii tego wyróżnienia laureatką Nagrody Mikołaja Kopernika Fides et Ratio, prestiżowego wyróżnienia marszałka województwa kujawsko-pomorskiego, którą honorujemy postaci odnoszące się w działalności naukowej i twórczej do kluczowego dla naszej cywilizacji dialogu wiary i rozumu.
Skończyła prawo na Uniwersytecie Mediolańskim, doktoryzowała się w Europejskim Instytucie Uniwersyteckim we Florencji, w roku 2004 objęła profesurę na Uniwersytecie Mediolan-Bicocca. Specjalizuje się w prawie konstytucyjnym, od 2011 roku zasiada we włoskim Sądzie Konstytucyjnym (gdzie w latach 2014-2019 była wiceprezesem, a w kolejnej kadencji prezesem). Jest współtwórczynią reformy włoskiego systemu prawa karnego i postępowania cywilnego. Opowiada się m.in. za wprowadzeniem rozwiązań alternatywnych dla kary pozbawienia wolności (m.in. areszt domowy, prace społeczne).
Proponowane przez nią rozwiązania prawne, zakorzenione w katolickiej nauce społecznej, są doceniane przez społeczność międzynarodową. Od 2021 roku pani Cartabia jest członkinią Komisji Weneckiej (która jest złożonym wyłącznie z wysokiej klasy ekspertów i cieszącym się ogromnym autorytetem organem Rady Europy), a w grudniu 2025 została wybrana jej przewodniczącą. Także w 2021 roku została członkiem zwyczajnym watykańskiej Papieskiej Akademii Nauk Społecznych.
Pierwszym (2024) laureatem Nagrody Fides et Ratio był arcybiskup metropolita krakowski kard. Grzegorz Ryś, jeden z najbardziej rozpoznawalnych polskich duchownych, charyzmatyczny duszpasterz, ceniony historyk mediewista specjalizujący się w historii Kościoła katolickiego.
Zobacz też: Ingres kard. Grzegorza Rysia na Wawelu
W 2025 nagrodę odebrał Joseph Halevi Horowitz Weiler, światowej klasy intelektualista, prawnik, myśliciel, badacz, wykładowca akademicki, autor książek tłumaczonych na wiele języków.
Zobacz:
- Nagroda Fides et Ratio 2025: Joseph Weiler
- Kain i Abel: pierwsze morderstwo i narodziny prawa naturalnego (wykład Josepha Weilera, Toruń, 3 czerwca 2025
Uroczysta gala, podczas której prof. Marta Cartabia odbierze nagrodę, odbędzie się 1 czerwca w reprezentacyjnych salach Pałacu Dąmbskich w Toruniu. Tego samego dnia laureatka wygłosi wykład inauguracyjny na Colloquium Charitativum Novum, międzynarodowym spotkaniu chrześcijańskich intelektualistów nawiązującym do idei historycznego Colloquium Charitativum, które odbyło się w Toruniu w 1645 roku. Udział w tym wydarzeniu potwierdzili także m.in. kard. Grzegorz Ryś; Joseph Weiler; była polska premier i ambasador RP w Watykanie Hanna Suchocka; poseł do parlamentu związkowego niemieckiej Saksonii-Anhalt Stephen Gerhard Stehli; fińsko-grecki teolog i muzyk oraz biskup pomocniczy Tallina o. Jaakko (Damaskinos) Olkinuora; brytyjski duchowny, teolog i astrofizyk David Adam Wilkinson; szwedzki dyplomata i prawnik Jan Henrik Amberg, wybitny maltański teolog, filozof i bioetyk Emanuel Agius; reżyser, scenarzysta, producent filmowy, intelektualista Krzysztof Zanussi; fizyk, informatyk i kognitywista z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika prof. Włodzisław Duch.
Beata Krzemińska
rzecznik prasowa Urzędu Marszałkowskiego
13 maja 2026 r.