
Strojna i puchata piękność
Dzisiaj zapraszamy Was na botaniczną wędrówkę śladami strojnej i puchatej piękności. Z powodu na rzadkie występowanie mogliście dotychczas jej nie dojrzeć w środowisku naturalnym, a ze względu na jej urok osobisty być może w Waszych ogródkach jest popularną rośliną. Dziś mowa będzie o sasankach. Na terenie Borów Tucholskich znajduje się największe centrum występowania w Polsce, sasanki wiosennej. Rodzaj sasanka (Pulsatilla) oprócz sasanki wiosennej reprezentowany jest we florze Tucholskiego Parku Krajobrazowego jeszcze przez 2 gatunki: sasankę łąkową i otwartą.
Cechą charakterystyczną sasanek, niezależnie od gatunku, jest gęste i srebrzyste owłosienie łodygi, liści łodygowych oraz zewnętrznej strony płatków. Kwiaty są dzwonkowate i w zależności od gatunku mogą być białe i jasno różowe jak u sasanki wiosennej lub jasno fioletowe zwieszone jak u sasanki łąkowej czy też ciemno fioletowe jak u sasanki otwartej, wzniesione i szeroko otwarte w stronę słońca. Liście są pierzaste, przypominające nieco liście marchwi i rozwijają się w pełni dopiero latem, dlatego kwiaty są ładnie wyeksponowane. Pierwsza w marcu zakwita sasanka wiosenna i łąkowa, nieco później sasanka otwarta. Rosną w łanach.
Florystyczną perełką na terenie Tucholskiego Parku Krajobrazowego jest sasanka wiosenna, która jest najrzadszą sasanką na niżu Polski, spotykaną na kilku stanowiskach w borach sosnowych.
Przy drogach leśnych, na zrębach i pasach przeciwpożarowych spotykamy sasankę otwartą.
Najczęstszym, mającym nadal liczne stanowiska gatunkiem, jest sasanka łąkowa, która preferuje zbiorowiska trawiaste. Urocze kwiaty bywają przysmakiem roślinożernych saren.
Wszystkie gatunki sasanek objęte są ochroną ścisłą i należą do roślin w mniejszym lub większym stopniu zagrożonych. Sasanki – otwarta i wiosenna figurują w Polskiej czerwonej księdze roślin. Dodatkowo dla otwartej, Polska jako państwo członkowskie Unii Europejskiej winno tworzyć jedną z form ochrony przyrody – obszary Natura 2000.
Wszystkie sasanki są roślinami trującymi mogącymi przy zetknięciu ze skórą wywoływać odczyny alergiczne, dlatego przestrzegamy przed ich zrywaniem. Sasanka też zimuje w postaci podziemnego rozgałęzionego kłącza, jest rośliną wieloletnią i mówimy, że jest byliną.
Po przekwitnięciu sasanki są nadal bardzo dekoracyjne, pozostają bowiem na nich puszyste i kuliste owocostany.
Tekst Dorota Borzyszkowska
- Sasanka łąkowa fot. Rafał Borzyszkowski
- Sasanka otwarta fot. Rafał Borzyszkowski
- Sasanka wiosenna Fot. Rafał Borzyszkowski