Odpowiedź na stanowisko uczelni w sprawie finansowania nauki, badań i innowacji

W odpowiedzi na stanowisko Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy i Politechniki Bydgoskiej im. Jana i Jędrzeja Śniadeckich w sprawie finansowania nauki, badań i innowacji w regionie chciałbym podkreślić, że niezmiennie postrzegam uczelnie wyższe regionu jako kluczowych partnerów w kreowaniu rozwoju społecznego, gospodarczego i technologicznego naszego województwa. Wsparcie potencjału naukowego i badawczego uczelni wyższych i instytucji naukowych pozostaje istotnym elementem polityki rozwoju województwa.

Dlatego, po analizie treści oświadczenia uczelni, chcę jednoznacznie zapewnić, iż na dofinansowanie projektów jednostek naukowych w programie regionalnym Fundusze Europejskie dla Kujaw i Pomorza 2021-2027 (FEdKP) zarezerwowane są środki finansowe.

Uczelnie w oświadczeniu podnoszą, iż dla ich pozyskania przeszkodą jest nowa instytucja, którą samorząd województwa powołał do życia dla koordynacji naszej polityki związanej z B+R, czyli Kujawsko-Pomorskie Centrum Naukowo-Technologiczne im. prof. J. Czochralskiego (KPCNT). B+R to m.in. proces wykorzystania badań naukowych na rzecz rozwoju gospodarczego – tzn. na rzecz przedsiębiorstw, prywatnych firm. Rzeczywiście założeniem FEdKP od początku było, aby środki na B+R, 245 mln złotych, przekazać w części bezpośrednio w formie grantów dla przedsiębiorców i działania sieciujące instytucje badawcze i biznes (115 mln zł), a w części (130 mln zł) na zakup infrastruktury badawczej dla wyższych uczelni i innych ośrodków badawczych. Wdrożenie miało się odbywać w ramach projektu partnerskiego, dla którego instytucją koordynującą i liderem miało być KPCNT, a zakupione urządzenia badawcze planowano przekazać, w formie bezpłatnego użyczenia, jego partnerom.

Pomimo pierwotnej deklaracji poparcia ostatecznie, po dwóch latach prób uzgodnienia szczegółów, uczelnie publiczne zrezygnowały z tego modelu współpracy i finansowania. Ostatecznie więc zaproponowany model partnerstwa oraz cel, jakim jest komercjalizacja wyników badań (przy 60-procentowym poziomie dofinansowania), zostały przez uczelnie odrzucone.

Dlatego 19 maja zwróciłem się do Komisji Europejskiej o zgodę na dostosowanie zapisów programu regionalnego w zakresie rozszerzenia katalogu możliwego wsparcia o publiczną infrastrukturę badawczą, zgodnie z oczekiwaniami naszych uczelni. Dzięki temu uczelnie będą mogły liczyć na dofinansowanie do 85, a nawet 95 proc. jeśli projekt przyczyni się do wzmocnienia bezpieczeństwa, odporności cywilnej lub rozwoju technologii podwójnego zastosowania. Ponadto cele projektowe nie będą musiały odnosić się do wskaźników komercjalizacji. Zostanie powtórzony model wsparcia dla uczelni, jaki obowiązywał w poprzednich okresach programowania budżetu UE.

Ponadto pragnę podkreślić, że termin kwalifikowania wydatków upływa 31 grudnia 2030 roku, co oznacza, że na realizację projektów pozostaje ponad cztery i pół roku.

Jednocześnie zwróciłem się do rektorów uczelni z pisemną prośbą o informacje na temat:

preferowanych typów projektów do realizacji, np. wsparcia publicznej infrastruktury B+R lub realizacji prac B+R albo wzmocnienia działań na rzecz transferu technologii i współpracy z biznesem;
szacunkowego zapotrzebowania finansowego;
planowanych lub niezbędnych inwestycji infrastrukturalnych, aparaturowych i organizacyjnych, które byłyby konieczne dla rozwoju działalności badawczej i naukowej;
przewidywanego harmonogramu realizacji działań;
wszelkich innych istotnych informacji, które pozwolą na wsparcie w ramach FEdKP.

Na ten cel – działania, których zakres określą same uczelnie – możemy przeznaczyć kwotę do 90 mln złotych do wykorzystania do końca 2030 roku, z poziomem dofinansowania do 95 proc.

Kwestią, która wymaga wyjaśnienia, jest też wielkość i poziom rozdysponowania środków naszego programu regionalnego na wsparcie innowacyjności. Jak już zaznaczyłem, na ten cel przewidziano w FEdKP kwotę 245 mln złotych.

Z tej kwoty wykorzystane zostało dotąd ok. 16 mln złotych na projekt sieciujący KPCNT oraz ok. 95 mln złotych na granty B+R, udzielane przez Kujawsko-Pomorski Fundusz Pożyczkowy.

Chcę również zwrócić uwagę, że KPCNT nie zostało powołane jako alternatywa dla uczelni wyższych, lecz jako narzędzie integrujące potencjał naukowy regionu i umożliwiające bardziej efektywne wykorzystanie środków publicznych. Centrum ma charakter otwarty, a jego celem wciąż jest stworzenie infrastruktury dostępnej dla przedsiębiorstw, uczelni oraz zespołów badawczych z całego województwa.

W ramach projektu KPCN na wsparcie infrastruktury B+R, która będzie mogła być w pełni wykorzystywana na cele komercyjne, planuje się przeznaczyć ok. 40 mln złotych przy wkładzie własnym sięgającym 40 proc. wartości całej inwestycji (dla przypomnienia: planowana kwota dla uczelni to 90 mln złotych przy wkładzie własnym na poziomie jedynie 5 lub 15 proc.). Jest to projekt strategiczny dla programu i odpowiada za osiągnięcie kluczowych wskaźników gospodarczych.

Na koniec chciałbym sprostować powielaną w oświadczeniu uczelni nieprawdziwą informacje, że jesteśmy jedynym województwem, które w ramach programu regionalnego nie oferuje wsparcia publicznej infrastruktury B+R. Są bowiem inne województwa, które w ramach programów regionalnych nie wspierają i nie planują wspierać publicznej infrastruktury B+R (np. województwo pomorskie). W kilku regionach, które planują takie wsparcie, nie ogłoszono jeszcze naborów wniosków projektowych. Wierzę więc, że również w naszym regionie projekty w dziedzinie wsparcia potencjału badawczo-rozwojowego w nowej formule są możliwe do realizacji jeszcze w obecnej perspektywie.

Zobacz też Marszałek Piotr Całbecki na posiedzeniu WRDS: poprosiłem uczelnie o listy projektów

Piotr Całbecki
Marszałek Województwa Kujawsko-Pomorskiego

29 maja 2026 r.

Biuro Prasowe