Inwestycje 2026: parki krajobrazowe
W Kujawsko-Pomorskiem mamy aż dziesięć parków krajobrazowych. To obszary atrakcyjne turystycznie i przyrodniczo, z wieloma cennymi pamiątkami historii. Zachowanie ich unikatowych walorów wspierają regularnie środki samorządu województwa oraz programu Fundusze Europejskie dla Kujaw i Pomorza 2021-2027. W budżecie województwa na 2026 rok zaplanowano na ten cel 29,5 mln złotych. To znaczący zastrzyk finansowy, który umożliwi parkom krajobrazowym m.in. aktywną ochronę przyrody i prowadzenie działań z zakresu szeroko rozumianej edukacji ekologicznej.
– Parki krajobrazowe to bogactwo naszego regionu. Tworzą je wspaniała przyroda z rzadkimi gatunkami roślin i zwierząt, atrakcyjne miejsca do uprawiania pieszej i wodnej turystyki, liczne rzeki i jeziora oraz interesujące materialne świadectwa dziedzictwa kulturowego. Każdy z naszych parków jest wspaniałym miejscem do wypoczynku, a urok tych miejsc sprawia, że wiele osób chętnie tu wraca – przyznaje marszałek Piotr Całbecki.
W budżecie województwa na bieżący rok na funkcjonowanie parków krajobrazowych przewidziano kwotę 29,5 mln złotych, z przeznaczeniem na wydatki inwestycyjne i bieżące funkcjonowanie. Dodatkowe 9.8 mln złotych zarezerwowano z przeznaczaniem na pokrycie kosztów utrzymania parków krajobrazowych, z czego:
- 7,6 mln złotych to środki własne województwa,
- 2,2 mln złotych pochodzi z dotacji z budżetu państwa.
Wydatki zaplanowane na 2026 rok umożliwią parkom krajobrazowym:
- realizację projektu ,,Zielone znam-o zielone dbam-edukacja ekologiczna w parkach krajobrazowych” (w budżecie województwa przewidziano na ten cel ponad 2,2 mln złotych). Projekt jest realizowany w ramach programu Fundusze Europejskie dla Kujaw i Pomorza 2021-2027, okres realizacji to lata 2024-2028. Jego głównym celem jest podniesienie świadomości ekologicznej mieszkańców województwa,
- inwentaryzację i waloryzację przyrodnicza oraz kulturową na terenie parków krajobrazowych oraz opracowanie planów ochrony parków krajobrazowych (kwota zaplanowana w budżecie województwa to ponad 2,2 mln złotych) – projekt jest realizowany w ramach programu Fundusze Europejskie dla Kujaw i Pomorza 2021-2027. W jego ramach powstanie 10 projektów planów ochrony, ustanawianych na okres 20 lat, co pozwoli na wzmocnienie narzędzi ochrony przyrody na obszarach wszystkich parków krajobrazowych.
W ramach programu Fundusze Europejskie dla kujaw i Pomorza 2021-2027, parki krajobrazowe realizują również projekty własne województwa:
- Tucholski Park Krajobrazowy – projekt ,,Realizacja funkcji Rezerwatu Bory Tucholskie”, kwota w budżecie 7,9 mln złotych – rozbudowa infrastruktury Tucholskiego Parku Krajobrazowego oraz poszerzenie oferty edukacyjnej poprzez doposażenie zaplecza, urządzenie przykładowej remizy dla dzikich zapylaczy i stworzenie edukacyjnych ścieżek przyrodniczych, a także budowa zaplecza noclegowego przy ośrodku, który będzie pełnił funkcję edukacyjna i promocyjną (obiekt ma być wyposażony m. in. w wraz z interaktywną podziemną salę edukacyjną),
- Wdecki Park Krajobrazowy – projekt ,,Rozpoznanie i czynna ochrona dziedzictwa Rezerwatu Biosfery Bory Tucholskie”, kwota w budżecie 4,8 mln złotych – budowa budynku pełniącego m.in. funkcje edukacyjne, zagospodarowanie terenu ośrodka, stworzenie ścieżek edukacyjnych i wolier rehabilitacyjnych.
Wdecki Park Krajobrazowy otrzymał również pod koniec 2025 roku od samorządu województwa czterohektarową działkę w Tleniu. Znajduje się na niej budynek z XVII wieku, w którym niegdyś mieścił się dom młynarza, a potem m.in. urząd pocztowy. Park planuje, że to miejsce będzie pełniło funkcję edukacyjną i integrującą lokalne samorządy i usługodawców z branży turystycznej. Budynek ma pełnić funkcję muzeum, gdzie będą prezentowane historia, tradycja i dawne zwyczaje tej części Borów Tucholskich, oraz bogactwo przyrodnicze tych ziem. Na tym terenie występują m.in. różnorodne siedliska (starorzecze, lasy sosnowy i mieszany) oraz ponad trzystuletni pomnikowy dąb, - Brodnicki Park Krajobrazowy – projekt ,,Zwiększenie potencjału przyrodniczego poprzez ochronę czynna wybranych gatunków ptaków i ssaków na terenie Brodnickiego Parku Krajobrazowego, kwota w budżecie 900 tys. złotych – przedsięwzięcie pozwoli na zakup budek lęgowych i pożywienia dla ptaków, a także sprzętu: do monitoringu ptaków dziuplastych i nietoperzy, żywołownych pułapek do odłowu szopa pracza i piżmaka, wyposażenie samochodu terenowego i przyczepy z wyposażeniem, dwóch rowerów elektrycznych oraz opracowanie aplikacji pozwalającej na kierowanie ruchem turystycznym,
- Zespół Parków Krajobrazowych nad Dolną Wisłą – projekt ,,Zwiększenie potencjału przyrodniczego regionu poprzez działania bezpośrednio związane z ochroną siedlisk i gatunków na terenie Zespołu Parków Krajobrazowych nad Dolna Wisłą” – kwota w budżecie 4 mln złotych – czynna ochrona muraw, łąk i pastwisk a także ochrona i badanie funkcji przyrodniczych sadow tradycyjnych. Czynna ochrona wybranych gatunków zwierząt oraz inwentaryzacja siedlisk przyrodniczych. Zakup: przyczepy do przewozu owiec i bydła, auta terenowego z wyposażenie, quada, pił łańcuchowych i kosiarek, drona z kamera termowizyjną, budowa garażu, modernizacja ogrodzenia użytku ekologicznego Murawy Gruczna, budowa dwóch odłowni zwierząt gospodarskich, wykup i naprawa budynku inwentarskiego w Chrystkowie,
- wszystkie parki krajobrazowe realizują projekt ,,Ochrona różnorodności biologicznej poprzez ochronę owadów zapylających”, kwota w budżecie 1,5 mln złotych – przedsięwzięcie ma poprawić ochronę owadów zapylających oraz wskazać przyczyny spadku ich liczebności na terenie naszego województwa. W jego ramach zostaną przeprowadzone: inwentaryzacja, identyfikacja zagrożeń, analiza składu miodów, powstaną domki dla zapylaczy i łąki kwietne, przeprowadzone warsztaty i działania edukacyjne, opracowane poradniki dobrych praktyk oraz plany ochrony owadów zapylających. Liderem projektu jest Gostynińsko-Włocławski Park Krajobrazowy.
Więcej o projekcie: Zapylanie – rzecz kluczowa dla ekosystemów, - wsparcie samorządu województwa umożliwi także wszystkim parkom krajobrazowym realizację pozostałych zadań z zakresu ochrony przyrody – (kwota zaplanowana w budżecie województwa – 350 tys. złotych) – to m.in. szeroko rozumiana edukacja ekologiczna w różnych formach – konferencje, konkursy, festyny ekologiczne, programy edukacyjne dla dzieci i młodzieży.
W Kujawsko-Pomorskiem działa obecnie 10 parków krajobrazowych:
- Wdecki Park Krajobrazowy,
- Brodnicki Park Krajobrazowy,
- Gostynińsko-Włocławski Park Krajobrazowy,
- Górznieńsko-Lidzbarski Park Krajobrazowy,
- Krajeński Park Krajobrazowy,
- Nadgoplański Park Tysiąclecia,
- Tucholski Park Krajobrazowy,
- Zespół Parków Krajobrazowych nad Dolną Wisłą, w skład którego wchodzą: Chełmiński park Krajobrazowy, Nadwiślański Pak Krajobrazowy oraz Park Krajobrazowy Góry Łosiowe.
Beata Krzemińska
rzecznik prasowa Urzędu Marszałkowskiego
21 stycznia 2026 r.